Sự kiện - chuyên đề:

Báo động thực trạng “Doanh nghiệp xây dựng tự phát”

VHDN: Những năm gần đây, các “doanh nghiệp” xây dựng không được cấp phép mọc lên ồ ạt, tiềm ẩn nhiều nguy cơ, tác động tiêu cực đến thị trường lao động.

 

Theo tìm hiểu của PV, trên địa bàn thành phố Hà Nội, tình trạng các nhóm công nhân tự nhận xây dựng các công trình đang diễn ra phổ biến. Một số công trình nhà ở cá nhân đều do một người đứng đầu (hay còn gọi là chủ cai thầu) và các công nhân thực hiện. Điều đáng nói là các nhóm công nhân này không đăng ký kinh doanh, không được cấp phép thi công công trình xây dựng nhưng vẫn hoạt động như một doanh nghiệp. Vì thế các công nhân đương nhiên không được mua bảo hiểm, không được hưởng các chế độ theo quy định của pháp luật. Thậm chí có những vụ án chết người nhưng dường như đã bị quên lãng, không được điều tra, làm rõ, chủ cai thầu bỏ mặc hậu quả cho người bị nạn.

Điển hình là vụ việc chết người xảy ra vào ngày 15/12/2022 tại ngôi nhà số 17-19 Kim Đồng, phường Giáp Bát, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội. Nạn nhân là ông P.V.L (sinh năm 1955, trú tại thôn Nam An, xã Chí Minh, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương), công nhân xây dựng tại ngôi nhà số 17-19 Kim Đồng, do ông Đặng Văn Thiết làm chủ cai thầu. Tuy nhiên, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an quận Hoàng Mai đã ra Quyết định số 175/QĐ-CQĐT-ĐTTH ngày 14/4/2023 về việc không khởi tố vụ án hình sự do xác định nguyên nhân tử vong của ông L là treo cổ.

Những uẩn khúc cần được làm rõ

Bà Nguyễn Thị Biện (vợ ông L) cho biết: “Sáng ngày 15/12/2022, con rể tôi được chủ cai xây dựng là ông Thiết (người cùng làng) thông báo việc ông L bị cảm đột tử, hiện đang trên xe ô tô đưa về nhà. Sau khi xác chồng tôi được đưa về đến nhà, tôi nhận thấy cái chết của chồng tôi có nhiều điểm bất thường, không giống với nguyên nhân chết do bị cảm; cùng với đó là sự bất nhất, mâu thuẫn trong lời nói của ông Thiết, cũng như hành động vội vã trong việc đưa xác chồng tôi từ Hà Nội về quê nhà của những người làm cùng khi chưa có sự đồng ý của gia đình tôi. Sau khi tiếp cận hồ sơ vụ việc, tôi nhận thấy cái chết của chồng tôi còn nhiều uẩn khúc:

Tại Bản kết luận số 29/GĐTT-TTPY ngày 13/01/2023 của Trung tâm pháp y Hà Nội xác định chồng tôi tử vong do: Vật tày mềm chèn ép, xiết chặt vào vùng cổ (phù hợp với treo cổ)… tuy nhiên không xác định được nguyên nhân treo cổ là gì (do có người giết hại rồi tạo dựng hiện trường hay do tự sát…?), bởi lẽ, chồng tôi có để lại 1 cuốn nhật ký, trong đó thể hiện việc chồng tôi thường xuyên mất ngủ, tâm lý không ổn định do ông Thiết thường tỏ thái độ khó chịu, hạnh họe, bắt bẻ, nhiều lần có những lời lẽ, hành vi xúc phạm, đả kích chồng tôi. Vậy câu hỏi đặt ra, nếu chồng tôi không có xích mích, mâu thuẫn với ai thì động cơ gì khiến ông treo cổ?

Bản kết luận giám định cũng ghi nhận “Với các xét nghiệm bổ sung khi nạn nhân tử vong đều âm tính (không có) Ethanol, ma túy và chất độc. Như vậy, trước khi bị treo cổ nạn nhân hoàn toàn trong trạng thái bình thường”. Do đó, khi trong trạng thái hoàn toàn bình thường thì động cơ treo cổ của chồng tôi là gì?

Uỷ ban Pháp luật Quốc Hội đã chuyển đơn của bà Nguyễn Thị Biện đến Thường trực Uỷ ban Tư pháp nhưng vụ việc vẫn chưa được giải quyết.

Về quá trình điều tra, Cơ quan CSĐT Công an quận Hoàng Mai không thực hiện đúng, đầy đủ trình tự thủ tục mà pháp luật quy định, có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm. Cụ thể: Biên bản ghi lời khai của những người làm chứng rất sơ sài, không đúng quy định tại Thông tư số 119/2021/TT-BCA ngày 08/12/2021 của Bộ Công an như: không có quốc hiệu, tiêu ngữ, không có thông tin của người khai, không có chữ ký của cán bộ lấy lời khai và người khai; Không lấy lời khai của người có mặt tại hiện trường; Mặc dù hiện trường đã bị xáo trộn, công nhân tại công trường đã tự ý cắt dây hạ thi thể ông L xuống tuy nhiên Cơ quan CSĐT Công an quận Hoàng Mai không tổ chức bảo vệ hiện trường cũng không dựng lại hiện trường.

Tại Thông báo số 3262/CQCSĐT(ĐTTH) ngày 09/11/2023 của Cơ quan CSĐT Công an quận Hoàng Mai phúc đáp nội dung như sau: “Khoảng cách từ mặt đất đến vị trí thanh xà ngang giàn giáo (vị trí dây treo) là 2,3m = chiều dài dây treo nếu gập đôi khoảng 1m + chiều dài cơ thể nạn nhân từ chân đến vị trí treo cổ là khoảng 1,3-1,4m + khoảng cách từ mặt đất đến chân nạn nhân là khoảng 10cm…” là vô lý, bởi lẽ, khi cộng các thông số trên thì không phù hợp với khoảng cách từ mặt đất đến vị trí thanh xà ngang giàn giáo là 2,3m mà là >2,4m. Với khoảng cách như vậy làm sao có thể kết luận chồng tôi tự treo cổ?”.

Gia đình ông L không đồng ý với trả lời của Cơ quan CSĐT Công an Quận Hoàng Mai nên đã gửi đơn tới các cơ quan ở Trung ương và TP Hà Nội, nguyên nhân tử vong của ông L vẫn là một ẩn số? Không những thế chủ cai thầu bỏ mặc gia đình nạn nhân …

Đó là những hệ lụy của “doanh nghiệp xây dựng tự phát”. Thực tế là vậy nhưng hiếm có cơ quan nào quản lý, kiểm tra, xử lý vi phạm? Vậy ai là người chịu trách nhiệm nếu xảy ra chết người hay tai nạn lao động? Việc quản lý các nhóm công nhân xây dựng là phức tạp, tuy nhiên các cơ quan chức năng cần có biện pháp xử lý triệt để nhằm bảo vệ người lao động, đảm bảo quy định của pháp luật về thi công công trình xây dựng, để tránh những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra.

 

Nhóm PV

(Theo Tạp chí in VHDNVN tháng 7/2024)

16:19:02 09-07-2024

VHDN: Những năm gần đây, các “doanh nghiệp” xây dựng không được cấp phép mọc lên ồ ạt, tiềm ẩn nhiều nguy cơ, tác động tiêu cực đến thị trường lao động.   Theo tìm hiểu của PV, trên địa bàn thành phố Hà Nội, tình trạng các nhóm công nhân tự nhận xây dựng […]

Đối tác của chúng tôi