Sự kiện - chuyên đề:

Cát nhân tạo hướng đi mới của những công trình chất lượng

VHDN: Những năm gần đây, việc sử dụng cát nhân tạo hay còn gọi là cát nghiền đá vôi, đá granit, đá bazan… đang trở thành một xu hướng tất yếu khi mà nhiều công trình xây dựng có quy mô lớn, nhỏ đã sử dụng cát nhân tạo thay thế cát tự nhiên, trước vùng nguyên liệu khai thác cát tự nhiên ngày càng bị thu hẹp.

Dưới cái nóng 40 độ C, một ngày mùa hè nhóm PV chúng tôi tìm đến nhà máy sản xuất mô hình cát nhân tạo tại Công ty Cổ phần Thiên Nam, có địa chỉ nhà máy sản xuất tại phường Cửa Ông (Cẩm Phả – Quảng Ninh). Tiếp chúng tôi, ông Vũ Văn Kiên – Chủ tịch HĐQT  kiêm Giám đốc Công ty chia sẻ: “Bắt nguồn từ một lần mình đi sang nước ngoài hỗ trợ một số công ty khai, sản xuất đá… mình hình thành ý tưởng lập công ty chuyên sản xuất cát nhân tạo để phục  vụ các công trình lớn. Trong khi đó, Chính phủ và các bộ, ngành cũng đang thúc đẩy, khuyến khích tìm vật liệu thay thế cát tự nhiên, đồng thời hạ độ cao các bãi thải than tránh sạt lở, ô nhiễm môi trường ảnh hưởng sinh hoạt của người dân. Vì thế năm 2014, Công ty đầu tư hơn 280 tỷ để xây dựng khu nhà máy, dây chuyền… để múc đá thải từ than sản xuất cát nhân tạo…”.

Ông Kiên chia sẻ thêm, trước thách thức thị trường, tình trạng cát tặc tại các dòng sông chưa hề suy giảm, chưa có chế tài xử lý dứt điểm, cũng đã có một số đơn vị đi trước sản xuất cát tự nhiên, nhưng đến nay đã phá sản. Nếu không có sự động viên quan tâm của Chính phủ, các bộ, ngành thì… công ty cũng phá sản rồi… hiện nay, chúng tôi sản xuất rất cầm chừng do thị trường tiêu thụ còn nhỏ hẹp, nhận thức của người dân, các đơn vị, tổ chức về cát nhân tạo còn hạn chế.

Dẫn chúng tôi xem dây chuyền, Giám đốc Kiên giới thiệu về quy mô sản xuất: “Nếu có thị trường tiêu thụ mạnh thì chúng tôi “chạy” hết công suất 40.000m3/ngày/đêm. Dây chuyền chạy tự động chỉ cần một vài người điều khiển, các loại đá từ bãi thải khai thác than nhiều năm qua được đưa vào guồng máy lọc rửa sạch rồi chuyển sang dây chuyền nghiền để cho ra cát. Cát tự nhiên được các nhà khoa học, nghiên cứu đánh giá có độ bền tốt hơn rất nhiều so với cát khai thác từ tự nhiên…”

Theo ông Kiên, hiện nay những chủ đầu tư khó tính, công trình, dự án lớn đã tìm đến Công ty để đặt hàng tiêu thụ như: Tập đoàn Vingroup, dự án sân bay Vân Đồn, dự án đường đua công thức 1. Theo nhiều chuyên gia, trên thế giới hiện nay cũng chủ yếu sử dụng cát nhân tạo được nghiền từ đá. Cho nên, ở Việt Nam, không có lý do gì để mà không sử dụng cát nhân tạo. Trên toàn quốc, sản phẩm cát nhân tạo đã được đầu tư, sử dụng ở nhiều vùng miền như: Vùng núi Sơn La, tỉnh Quảng Ninh sử dụng cát nhân tạo từ đá cát kết, các tỉnh Hà Nam, Hòa Bình, Nghệ An, Bình Dương, Đồng Nai, Vũng Tàu… đều có sự đầu tư lớn vào các dây chuyền sản xuất cát nghiền.

Mặc dù nhu cầu sử dụng cát cho xây dựng và san lấp rất lớn, nhưng sản lượng khai thác cát tự nhiên không còn nhiều, cộng với việc Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo quyết liệt rà soát, giám sát và xử lý triệt để các tổ chức, cá nhân khai thác cát lậu lại càng làm cho nguồn cung cát tự nhiên bị thu hẹp. Việc sử dụng cát nhân tạo, dưới góc nhìn của các chuyên gia kinh tế xây dựng, sẽ góp phần làm giảm thất thoát, lãng phí, tiết kiệm chi phí cho công trình trước tình hình biến động không ổn định của giá cát tự nhiên.

Chính phủ đã quyết tâm thực hiện và xử lý rốt ráo các bất cập liên quan đến cát tự nhiên, đồng thời có những chỉ đạo quyết liệt trong sử dụng cát nhân tạo và các loại vật liệu khác để thay thế cát tự nhiên. Các chỉ đạo của Chính phủ như: Nghị định số 24a/2016/NĐ-CP về quản lý VLXD, Quyết định số 452/QĐ-TTg ngày 12/4/2017 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án đẩy mạnh xử lý, sử dụng tro, xỉ, thạch cao của các nhà máy nhiệt điện, nhà máy phân bón, hóa chất làm nguyên liệu sản xuất VLXD và trong các công trình xây dựng, Nghị quyết số 46/NQ-CP ngày 09/6/2017 của Thủ tướng Chính phủ về phiên họp thường kỳ tháng 5/2017, Thông báo số 269/TB-TB-VPCP ngày 15/6/2017 của Văn phòng Chính phủ về kết luận của Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình, Trưởng Ban Chỉ đạo 138/CP tại cuộc họp đánh giá công tác quản lý nhà nước đối với tài nguyên cát, sỏi, đều nhắm tới mục tiêu hạn chế sử dụng cát tự nhiên, khuyến khích sử dụng cát nhân tạo và các vật liệu khác thay thế cát tự nhiên, đặc biệt là trong san lấp.

Bên cạnh đó, Chính phủ vẫn tiếp tục chỉ đạo các Bộ ngành, đặc biệt là Bộ Xây dựng chủ động nghiên cứu, tạo cơ sở hành lang pháp lý cho việc sản xuất và sử dụng các loại vật liệu xây dựng thay thế cát tự nhiên, nghiên cứu sử dụng cát nhiễm mặn phục vụ nhu cầu san lấp bờ biển chống sạt lở, mở rộng đất liền, mở rộng đảo.

Để các doanh nghiệp sản xuất cát nhân tạo nhằm thay thế dần cát tự nhiên, nhà nước cần chính sách ưu đãi, hỗ trợ về đất đai, thuế, thuế thu nhập doanh nghiệp, phê duyệt và cấp phép dự án cho các cơ sở sản xuất; có chính sách ưu đãi, hỗ trợ cho các chủ đầu tư xây dựng công trình sử dụng cát nghiền nhân tạo; tiến tới không sử dụng cát tự nhiên, khai thác đất đồi núi dùng để san lấp mặt bằng  các công trình xây dựng, công trình giao thông; cần tăng nặng mức xử lý vi phạm trong hoạt động khoáng sản đồng thời hạ thấp mức tiền thu lợi bất chính xuống 50 triệu đồng nhằm tăng tính răn đe.

Các cơ quan chính quyền trong quá trình thẩm định phê duyệt dự toán xây dựng công trình, sử dụng cát nhân tạo được tái chế chế biến từ đất đá thải của ngành khai khoáng, rác thải xây dựng, đảm bảo tiêu chuẩn; trong quá trình thanh tra, kiểm tra của các cơ quan chức năng có phát hiện công trình sử dụng các nguồn gốc khoáng sản trái phép xử lý nghiêm theo quy định, không giao tiếp dự án khác trên toàn quốc với chủ đầu tư vi phạm. Đối với các công trình có sử dụng vốn ngân sách khi thẩm tra thanh quyết toán dự án tuyệt đối không thanh quyết toán với những khối lượng vật liệu (cát, đá sỏi, vật liệu dạng hạt dùng để san lấp, xây dựng công trình) không hợp pháp đưa vào công trình.

Có thể nói, sử dụng cát nhân tạo là biện pháp hữu hiệu để thay thế cát tự nhiên trong tương lai không xa. Hy vọng rằng, với những giải pháp đồng bộ, cộng với nhận thức của người dân thì cát nhân tạo sẽ đi vào cuộc sống ở nhiều tỉnh thành trên cả nước, sản xuất từ chính nguồn nguyên liệu sẵn có của địa phương.

Lương Quỳ

09:22:45 02-07-GMT+0700

VHDN: Những năm gần đây, việc sử dụng cát nhân tạo hay còn gọi là cát nghiền đá vôi, đá granit, đá bazan… đang trở thành một xu hướng tất yếu khi mà nhiều công trình xây dựng có quy mô lớn, nhỏ đã sử dụng cát nhân tạo thay thế cát tự nhiên, trước […]

Đối tác của chúng tôi