Sự kiện - chuyên đề:

Hàng Việt cần ‘lá chắn’ vững vàng giữa ‘ma trận’ phòng vệ thương mại

Thống kê cho thấy, số vụ việc hàng hóa Việt Nam bị kiện phòng vệ thương mại trong 9 tháng qua gấp đôi cả năm 2019. Con số này được dự báo sẽ còn tăng cao bởi song song với việc loại bỏ rào cản thuế quan trong hiệp định thương mại tự do, nguy cơ bị áp dụng phòng vệ thương mại luôn cận kề.

Tôm là một trong số mặt hàng xuất khẩu bị nước ngoài khởi xướng điều tra. Ảnh: TL

Số vụ bị kiện qua 9 tháng đã gấp đôi cả năm 2019

Theo đánh giá của Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công thương), thời gian qua số lượng các vụ việc điều tra, áp dụng các biện pháp bảo hộ thương mại đối với hàng hoá xuất khẩu của ta tiếp tục gia tăng cao.

Tính đến hết tháng 9/2020, đã có 193 vụ việc phòng vệ thương mại do phía nước ngoài khởi xướng điều tra đối với hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam với nhiều mặt hàng, gồm cả các mặt hàng xuất khẩu quan trọng như: thuỷ sản, tôm, cá tra; sắt thép, nhôm, gỗ… Trong đó, bao gồm: 108 vụ việc chống bán phá giá, 22 vụ việc chống trợ cấp, 23 vụ việc chống lẩn tránh thuế, 40 vụ việc tự vệ.

Đánh giá về vấn đề này, ông Nguyễn Phương Nam – Phó Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại cho biết, thời gian qua, nhiều thị trường xuất khẩu của nước ta có xu thế gia tăng mức độ bảo hộ đối với hàng hóa thông qua việc sử dụng các hình thức phòng vệ thương mại truyền thống như: chống bán phá giá, chống trợ cấp, tự vệ…

Thậm chí các nước này còn đẩy mạnh áp dụng những hình thức mới như chống gian lận xuất xứ, lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại nhằm ngăn cản hàng nhập khẩu, bảo vệ các ngành sản xuất trong nước giữa bối cảnh khủng hoảng, khó khăn. Và chắc chắn xu hướng này sẽ gia tăng mạnh trong giai đoạn hậu đại dịch sắp tới.

“Đó cũng chính là nguyên nhân khiến thời gian qua số lượng các vụ việc điều tra, áp dụng các biện pháp bảo hộ thương mại đối với hàng hoá xuất khẩu của nước ta gia tăng với tốc độ cao. Chỉ tính riêng 9 tháng đầu năm nay, tổng số vụ việc là 31 vụ, gấp đôi số vụ việc trong cả năm 2019” – ông Nam cho biết.

Điển hình, gần đây nhất, cuối tháng 9 vừa qua, Ấn Độ đã thông báo khởi xướng điều tra chống trợ cấp đối với một số sản phẩm ống đồng của nước ta.

Để tận dụng hiệu quả FTA, phải có “lá chắn” vững chắc

Thực tế cho thấy, hàng hóa của Việt nam xuất khẩu ra các thị trường nước ngoài bị áp thuế tự vệ đã khiến cho doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn. Đặc biệt là trong bối cảnh hiện nay, khi mà bên cạnh sự rộng mở của cánh cửa xuất khẩu thì nguy cơ về gian lận thương mại, giả mạo nguồn gốc xuất xứ, chuyển tải hàng hóa bất hợp pháp, lẩn tránh thuế…luôn tiềm ẩn, cận kề. Bởi song song với việc loại bỏ rào cản thuế quan trong các hiệp định thương mại tự do (FTA) là đòi hỏi phải áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại.

Hiện hệ thống pháp luật về phòng vệ thương mại của nước ta đã được bổ sung và hoàn thiện, chúng ta đã chủ động hơn và phát huy hiệu quả hơn các biện pháp phòng vệ thương mại để bảo đảm môi trường thuơng mại công bằng nhằm ngăn chặn tác động tiêu cực của hàng nhập khẩu đến sản xuất trong nước.

Tính đến nay, chúng ta đã điều tra 19 vụ việc phòng vệ thương mại và đang xử lý hồ sơ khởi kiện của nhiều ngành hàng như sắt thép, kim loại, hoá chất, nhựa, phân bón cho đến hàng tiêu dùng như bột ngọt, đường… Nhờ công cụ này mà nhiều doanh nghiệp đã cải thiện đáng kể tình hình sản xuất kinh doanh, thoát khỏi thua lỗ và từng bước ổn định sản xuất.

Cục Phòng vệ thương mại cho biết, mặt hàng sợi, nông, thủy sản, thép, xe đạp… sẽ là những mặt hàng có nguy cơ cao bị EU áp dụng phòng vệ thương mại.

“Các biện pháp phòng vệ thương mại được kịp thời áp dụng đã góp phần bảo vệ việc làm của hơn 150.000 người lao động thuộc nhiều lĩnh vực sản xuất, góp phần tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước với mức thuế thu được ước tính lên tới hàng nghìn tỷ đồng cũng như bảo vệ cho hoạt động sản xuất của các ngành công nghiệp trong nước trong các vụ việc chống bán phá giá” – ông Nam cho hay.

Đáng chú ý, trước những yêu cầu cấp bách về phòng vệ thương mại đặt ra trên lộ trình thực thi Hiệp định thương mại Việt Nam – EU, tháng 3/2020, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án “Xây dựng và vận hành hiệu quả hệ thống cảnh báo sớm về phòng vệ thương mại” ngăn ngừa và ứng phó với các vụ kiện phòng vệ thương mại của nước ngoài, hướng tới xuất khẩu bền vững.

Đồng thời, liên tục hàng quý, Bộ Công thương thực hiện cập nhật danh sách các mặt hàng có nguy cơ bị điều tra phòng vệ thương mại, điều tra lẩn tránh thuế… và cùng với các đơn vị chức năng, hiệp hội chuẩn bị các phương án phòng tránh và đối phó việc các quốc gia khác sử dụng các biện pháp phòng vệ thương mại với hàng Việt xuất khẩu.

Đặc biệt, theo các chuyên gia, vấn đề cốt lõi vẫn nằm ở doanh nghiệp, để chuẩn bị cho mình một “lá chắn” vững vàng thì doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản trị tiên tiến, hiện đại, thực hiện lưu trữ hồ sơ, chứng từ đầy đủ, rõ ràng; đồng thời xây dựng bộ phận pháp chế, nghiên cứu các quy định về thương mại, phòng vệ thương mại quốc tế…

Ngoài ra, doanh nghiệp không tiếp tay cho các hành vi gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp, chủ động phối hợp để điều tra, ngăn chặn, tránh để hành vi của một vài doanh nghiệp làm ảnh hưởng tới cả nền xuất khẩu nước nhà./.

Theo TC

15:55:39 13-10-UTC

Thống kê cho thấy, số vụ việc hàng hóa Việt Nam bị kiện phòng vệ thương mại trong 9 tháng qua gấp đôi cả năm 2019. Con số này được dự báo sẽ còn tăng cao bởi song song với việc loại bỏ rào cản thuế quan trong hiệp định thương mại tự do, nguy […]

-->

Đối tác của chúng tôi