Sự kiện - chuyên đề:

Hàng việt cần tận dụng được thế mạnh “ sân nhà”

VHDN: Từ sự việc Big C đột ngột thông báo dừng đơn hàng may mặc với 200 nhà cung cấp Việt Nam cho thấy, thị trường bán lẻ Việt Nam đang có sự cạnh tranh khốc liệt, hàng Việt không chỉ bị “đá” khỏi sân phân phối siêu thị nước ngoài ngay tại thị trường nội địa mà đây còn là sự cảnh báo về việc ép các nhà cung cấp nội địa với đủ những yêu cầu khắt khe tới chiết khấu cao hơn để hàng Việt không đủ sức cạnh tranh, yếu dần tự rút lui dẫn tới mất hệ thống phân phối thì sẽ dẫn tới mất luôn ngành sản xuất.

Thời gian qua, thị trường bán lẻ Việt Nam đã chứng kiến sự “đổ bộ” của các ông lớn trong ngành bán lẻ thế giới. Các doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài này sau khi xuất hiện tại thị trường Việt Nam đã có sự lớn mạnh không ngừng về cả số lượng và quy mô đồng thời khai thác khá tốt thị trường Việt Nam. Đặc biệt, Tập đoàn bán lẻ Aeon của Nhật Bản dự định tới năm 2020 sẽ mở 20 trung tâm mua sắm quy mô lớn tại Việt Nam với tổng vốn đầu tư lên tới 1,5 tỷ USD. Chuỗi Family Mart của Nhật mở 130 cửa hàng tại Việt Nam và dự định mở thêm 700 cửa hàng nữa vào năm 2020; Tập đoàn Lotter Mart của Hàn Quốc với 8 trung tâm thương mại quy mô lớn tại Hà Nội cũng có kế hoạch tăng lên 60 trung tâm thương mại trên toàn quốc với tổng mức đầu tư lên tới 3,2 tỷ USD vào năm 2020…

Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết, cả nước hiện có khoảng 8.660 chợ, 800 siêu thị, 168 trung tâm thương mại các loại và hơn 1 triệu cửa hàng quy mô hộ gia đình. Kênh bán lẻ hiện đại mới đáp ứng được 25% nhu cầu của người dân, 75% còn lại phụ thuộc vào kênh phân phối truyền thống. Dự báo, đến năm 2020, thị phần kênh bán lẻ hiện đại sẽ tăng lên và đáp ứng được 40% nhu cầu tiêu dùng. Đây là cơ hội lớn, nhưng cũng là thách thức của các nhà bán lẻ trong nước… Theo VCCI, có tới 58% doanh nghiệp thừa nhận việc mở cửa cho các nhà đầu tư từ CPTPP, EU vào thị trường bán lẻ Việt Nam sẽ khiến hoạt động của họ trở nên khó khăn hơn. Chỉ khi họ tìm được hướng đi riêng và chủ động được các kế hoạch, chiến lược thì mới có thể tránh được sức ép và nguy cơ bị thôn tính, lấn át ngay trên chính “sân nhà”.

Theo các chuyên gia thương mại, hệ thống phân phối ngoại hiện nay đang chiếm tới 53% thị phần. Một miếng bánh khá lớn, đủ sức chi phối thị trường, việc đưa hàng hoá, sản phẩm vào bày bán tại kênh siêu thị lớn cũng sẽ nâng cao giá trị hàng hoá và thương hiệu của sản phẩm. Tuy nhiên, từ câu chuyện của BigC đã cho thấy hàng Việt vào được những kênh phân phối này cũng đầy gian nan.

Điều đó cho thấy, chi phí và mức triết khấu cao, quá sức chịu đựng của doanh nghiệp thì doanh nghiệp tự buông và coi như từ bỏ cuộc chơi. Nhiều nhà bán lẻ đã phải rút khỏi các siêu thị lớn để lập chuỗi bán lẻ riêng. Tuy nhiên, việc lập chuỗi bán lẻ cũng không hề đơn giản và phần thua thiệt luôn về phần các nhà cung cấp, những doanh nghiệp Việt.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Hiệp hội Bảo vệ Người tiêu dùng cho rằng, động thái vừa qua của Big C có thể làm ảnh hưởng tới quyền lựa chọn của người tiêu dùng. Bởi hàng may mặc Việt Nam vốn được người tiêu dùng trong nước rất ưa chuộng. Những năm gần đây hàng may mặc Việt Nam được cải tiến về mẫu mã, giá cả phù hợp với người tiêu dùng. Siêu thị Big C từ chối tiếp nhận hàng may mặc mà không có lý do cụ thể, thuyết phục.

Bên cạnh đó, theo chủ trương của Chính phủ “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” mà một siêu thị kinh doanh tổng hợp tự nhiên ngừng tiếp nhận hàng may mặc của Việt Nam thì cần phải đặt câu hỏi bởi hiện BigC đang kinh doanh trên đất nước Việt Nam và được hưởng nhiều ưu đãi từ chính sách Việt Nam. Việc họ từ chối nhập hàng may mặc Việt Nam liệu có vi phạm vào Luật Cạnh tranh không? Do đó, cần đối chiếu vào quy định của luật pháp Việt Nam để chỉ ra những sai phạm nếu có. Những doanh nghiệp lâu nay cung cấp hàng may mặc cho siêu thị mà giờ bị siêu thị từ chối chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến sản xuất. Ngừng phải có lý do chính đáng như bên cung cấp vi phạm hợp đồng thì có thể tạm thời ngừng để xem xét, 2 bên thảo luận để đi đến tiếng nói chung. Còn nếu không có lý do nào mà đơn phương ngừng thì về mặt hợp đồng kinh tế là đã vi phạm. Bên cung ứng hoàn toàn có quyền đưa việc này ra giải quyết trên cơ sở trọng tài.

Trao đổi về vấn đề này, chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cho rằng, các cơ quan chức năng cần phải vào cuộc, thậm chí nếu có vi phạm Luật Cạnh tranh thì bên cạnh những chế tài và biện pháp quyết liệt cũng cần có ứng xử một cách kịp thời. Nếu chúng ta không xử lý một cách kịp thời, nghiêm minh theo đúng pháp luật thì những sự việc như trên chắc chắn sẽ còn tiếp diễn và tiếp tục gây hại cho hoạt động sản xuất của doanh nghiệp Việt Nam. Đứng ở góc độ doanh nghiệp, bản thân các doanh nghiệp cũng cần có sự nỗ lực nâng cao năng lực cạnh tranh của mình. Doanh nghiệp không thể cứ ỷ lại vào lòng tốt của các đối tác nước ngoài bởi đã đầu tư kinh doanh thì mục tiêu đầu tiên phải là lợi nhuận. Mặt hàng dệt may chỉ là mặt hàng đầu tiên chứ không phải là mặt hàng cuối cùng sẽ gặp phải trường hợp như trên, chỉ khi mặt hàng của Việt Nam có thế mạnh hơn thì các doanh nghiệp nước ngoài mới không thể thay thế bằng hàng của các nước khác được. Nếu các nhà sản xuất trong nước đưa ra những sản phẩm tốt, giá cả phải chăng, chắc chắn sản phẩm sẽ đứng vững trên thị trường, tận dụng được thế mạnh “sân nhà” để phát triển.

Trước bối cảnh trên, các doanh nghiệp sản xuất phải bỏ trứng vào nhiều giỏ, gửi BigC, gửi Aone, Hapro, Co.op Mart, Vinmart,… đồng thời nhà nước phải có chính sách hỗ trợ, phát triển nhanh các tập đoàn phân phối bán lẻ Việt đủ sức cạnh tranh trên thị trường, làm ăn tử tế, mở rộng cửa đón hàng Việt vào để phục vụ nhu cầu của người tiêu dùng, đồng thời đảm bảo lợi ích cho nhà sản xuất Việt một cách công bằng, minh bạch và ổn định lâu dài.

Lưu Hiệp

 

 

09:55:36 13-08-UTC

VHDN: Từ sự việc Big C đột ngột thông báo dừng đơn hàng may mặc với 200 nhà cung cấp Việt Nam cho thấy, thị trường bán lẻ Việt Nam đang có sự cạnh tranh khốc liệt, hàng Việt không chỉ bị “đá” khỏi sân phân phối siêu thị nước ngoài ngay tại thị trường […]

Đối tác của chúng tôi