Sự kiện - chuyên đề:

Phục hồi chức năng sau tai biến mạch máu não

VHDN: Tai biến mạch máu não (còn gọi là đột quỵ não) đang là căn bệnh gây tử vong đứng thứ ba hiện nay, chỉ sau ung thư và tim mạch. Bệnh đột quỵ diễn ra nhanh chóng, khó cấp cứu và chữa trị nên khả năng hồi phục sức khỏe lại như ban đầu là rất khó. Đa số bênh nhân đột quy đều gặp phải nhưng di chứng nặng nề, ảnh hưởng đến cuộc sống và sinh hoạt của người bênh. Hiện nay, Bệnh viện Phục hồi chức năng Nghệ An (PHCN) là một trong những bệnh viện trên địa bàn tỉnh có khả năng phục hồi cao nhất cho những bệnh nhân sau tai biến mạch máu não.

Tại Bệnh viện PHCN Nghệ An đã tiên phong thành lập Trung tâm Phục hồi chức năng đột quỵ và Đơn vị chống đau. Ảnh: Quỳnh Anh

Nhận biết và sơ cứu đột quỵ

Bản chất của đột quỵ là một cơn tai biến mạch máu não, khi máu bị đột ngột tắc nghẽn hoặc vỡ tại một vị trí nào đó khiến cho máu không lưu thông được lên não. Theo kết quả thống kê, mỗi năm Việt Nam có hơn 200 nghìn người bị tai biến mạch máu não, hơn 50% trong số đó tử vong và 90% số người sống sót sau đột quỵ phải sống chung với các di chứng về thần kinh và vận động. Bệnh thường gặp ở những người trên 50 tuổi và có xu hướng ngày càng trẻ hóa.

Cùng với kết hợp ăn uống, tập luyện, bệnh nhân bị tai biến sẽ có phác đồ điều trị riêng theo từng trường hợp cụ thể để đạt được hiệu quả cao nhất.

Tai biến mạch máu não là một căn bệnh nguy hiểm vì những tiến bệnh thầm lặng nhưng có sức công phá đột ngột và chết người. Thông thường đột quỵ diễn ra rất nhanh trong một khoảng thời gian ngắn. Tuy nhiên, nếu biết cách xử lý kịp thời, người bệnh sẽ có thể thoát khỏi cơn nguy hiểm. Việc phát hiện sớm và phản ứng nhanh với đột quỵ trong “thời gian vàng”  sẽ đưa bệnh nhân thoát khỏi ranh giới giữa sự sống và cái chết.

ThS.BS Thái Thị Xuân – Giám đốc Bệnh viện PHCN Nghệ An chia sẻ: Để đơn giản hóa nhận biết người bị tai biến mạch máu não, chúng ta dựa vào ba dấu hiệu bất thường chính. Trước hết bảo bệnh nhân giơ tay lên, nếu bệnh nhân không giữ được tay và tay bị rơi xuống; Thứ hai, nhìn vào mặt của bệnh nhân, bảo bệnh nhân nói hoặc cười, ta quan sát thấy môt bên khóe miệng của bệnh nhân xệ xuống so với bên còn lại; Thứ ba, nghe bệnh nhân nói không lưu loát, nói ngọng.  Khi bệnh nhân có một trong ba dấu hiệu bất thường ấy thì chúng ta có thể nhận định tai biến, đặc biệt nếu có cả 3 dấu hiệu  thì nguy cơ bệnh nhân bị tai biến mạch máu não gần như 100%. Lúc đó, phải nhanh chóng gọi cấp cứu và đưa đến cơ sở y tế chuyên sâu về đột quỵ càng nhanh càng tốt”.

Bà Lê Thị Thuận ở xã Quỳnh Tân (Quỳnh Lưu – Nghệ An), năm nay 75 tuổi, là một trong những bệnh nhân bị tai biến mạch máu não. Hiện nay bàThuận đang được điều trị, phục hồi chức năng tại khoa Vật lý trị liệu. Ông Nguyễn Đình Cương (chồng bệnh nhân Thuận) cho biết: Bà bị bệnh cao huyết áp đã 3 năm nay, cách đây 5 tháng, khi bà dậy đi uống nước, rồi đột ngột ngã quỵ xuống. Người nhà lập tức đưa bà vào bệnh viện huyện, rồi bệnh viện tỉnh trong tình trạng rất nguy kịch, não gần như không hoạt động, mất ý thức hoàn toàn. Giữa tháng 10/2019, qua tìm hiểu và được sự giới thiệu của người thân, gia đình đã chuyển bà xuống Bệnh viện Phục hồi chức năng Nghệ An để điều trị”

Theo Giám đốc Bênh viện PHCN Nghệ An: Khi thấy bệnh nhân có các triệu chứng  như ở trên, cần thực hiện những bước sau. Bước 1: giữ nguyên vị trí của bệnh nhân, không được di chuyển vì sẽ gây đứt mạch máu não, nới lỏng quần áo, dùng quạt và giữ cho không khí thoáng mát, nên để bệnh nhân nằm tư thế đầu cao khoảng 30-45 độ. Bước 2: Nếu bệnh nhân có biểu hiện buồn nôn hãy nghiêng đầu họ sang một bên, móc hết đờm nhớt trong miệng, tránh để bệnh nhân bị sặc. Bước 3: Trấn an bênh nhân, theo dõi nhịp thở và huyết áp. Bước 4: Nếu bệnh nhân ngưng thở cần thao tác ép tim và hô hấp nhân tạo đến khi bệnh nhân hồi tỉnh  rồi tiến hành gọi cấp cứu ngay.

Đối mặt với di chứng tàn tật thậm chí tử vong, chính vì tính chất nguy hiểm như vậy nên việc phòng ngừa nguy cơ xảy ra tai biến rất quan trọng. Để tránh bị đột quỵ trong thời tiết lạnh giá, các bác sỹ khuyến cáo nên giữ ấm, tránh để cơ thể lạnh đột ngột, đặc biệt giữ ấm ngực và chân. Lưu ý không nên tập thể dục vào sáng sớm, buổi tối ở ngoài trời, và nên đi khám định kỳ ít nhân 1 lần/ năm.

Phương pháp điều trị

Thời gian qua, Bệnh viện PHCN Nghệ An với đội ngũ y, bác sỹ, kỹ thuật viên có trình độ chuyên môn cao, nghiệp vụ vững vàng trong lĩnh vực vật lý trị liệu phục hồi chức năng đã giúp bệnh nhân sớm hồi phục chức năng vận động, đưa người bệnh tái hòa nhập với cộng đồng, xã hội và đem lại cho họ cuộc sống tốt đẹp hơn.

Hướng dẫn cho bệnh nhân tai biến tập đi trên thanh song song – một trong những giải pháp hỗ trợ bệnh nhân có thể tự vận động các cơ chân.

Năm 2017, Bệnh viện PHCN Nghệ An đã thành lập Trung tâm Phục hồi chức năng tai biến mạch máu não để hướng dẫn phòng ngừa tai biến cho người dân biết phát hiện nguy cơ để có biện pháp phòng ngừa tốt nhất. Bệnh viện đã và đang cố gắng làm tốt cả về tuyên truyền phòng ngừa, điều trị di chứng sau tai biến. Xác định được nhu cầu của bệnh nhân và gia đình của họ, Bệnh viện PHCN đã quyết tâm mời các chuyên gia giỏi, đầu ngành phục hồi chức năng về trực tiếp giảng dạy, thăm khám, chuyển giao kỹ thuật cho thầy thuốc tại bệnh viện.

Gíao sư Cao Minh Châu – Trưởng Bộ môn Phục hồi chức năng Đại học Y Hà Nội, nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Phục hồi chức năng Bạch Mai, người hỗ trợ chuyên môn trực tiếp cho Bệnh viện PHCN Nghệ An cho biết thêm: thông thường bệnh phục hồi khá tốt trong 3 tháng đầu, phục hồi chậm hơn ở 3 tháng tiếp theo, ngoài 6 tháng thì phục hồi rất chậm. Do đó, phục hồi chức năng sau tai biến đòi hỏi người bệnh phải hết sức kiên trì tập luyện và tuân thủ theo liệu trình hỗ trợ điều trị của cơ sở y tế. Người nhà nên động viên tư tưởng và chăm sóc kỹ cho bệnh nhân trong quá trình hỗ trợ điều trị.

Kỹ thuật điều trị bằng phương pháp đắp Paraphin để giảm đau trong điều trị vật lý trị liệu, phục hồi chức năng cho người bệnh.

Tập vận động, phục hồi chức năng càng sớm càng tốt là cách duy nhất giúp bệnh nhân giảm các di chứng, biến chứng sau các cơn tai biến. Sau tai biến mạch máu não, việc phục hồi chức năng sẽ tùy thuộc vào mức độ tàn tật và khả năng hoạt động chức năng của bệnh nhân. Để góp phần vào sự thành công trong điều trị cho người bệnh sau tai biến mạch máu não, Bệnh viện luôn chú trọng ứng dụng các kỹ thuật hiện đại, chuyên biệt của y học cổ truyền kết hợp y học hiện đại như: Điện châm, sử dụng thuốc sắc đông y, thủy châm, xoa bóp áp lực hơi…kết hợp với hệ thống máy tập phục hồi chức năng được đầu tư đồng bộ như: Dụng cụ tập kéo tay, xe đạp tập phục hồi chức năng, bóng tập cơ tay, ghế ngồi kéo cổ, thiết bị phục hồi đạp chân có kháng lực… Các bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên tại Bệnh viện được đào tạo chuyên sâu về phục hồi chức năng, đánh giá mức độ tổn thương của từng người bệnh để đưa ra phác đồ điều trị thích hợp.

Quỳnh Anh

09:58:56 30-10-GMT+0700

VHDN: Tai biến mạch máu não (còn gọi là đột quỵ não) đang là căn bệnh gây tử vong đứng thứ ba hiện nay, chỉ sau ung thư và tim mạch. Bệnh đột quỵ diễn ra nhanh chóng, khó cấp cứu và chữa trị nên khả năng hồi phục sức khỏe lại như ban đầu […]

Đối tác của chúng tôi