Sự kiện - chuyên đề:

Thu hút FDI tăng trưởng mạnh mẽ nhất trong 10 năm qua

VHDN: Năm 2017 kết thúc với những kết quả tích cực trong phát triển kinh tế, trong đó, thu hút đầu tư nước ngoài là một trong những điểm sáng ấn tượng nhất. Bên cạnh địa chính trị – kinh tế ổn định thì việc nỗ lực cải thiện môi trường kinh doanh của Chính phủ được xem là yếu tố hàng đầu thúc đẩy vốn FDI tăng cao trong năm qua.

Sức hút từ môi trường đầu tư

Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài Đỗ Nhất Hoàng cho biết, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thực hiện năm 2017 dự ước khoảng 17 tỷ USD và vốn đăng ký cũng cao nhất trong 10 năm trở lại đây và có tác động tích cực tới tăng trưởng kinh tế. Đóng góp của FDI ngày càng tăng vào GDP. Chính trị ổn định và cải cách là những điểm thu hút đầu tư quan trọng, hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài. Việt Nam sẽ chú trọng thu hút đầu tư có chọn lọc, công nghệ cao, giá trị lan toả, nghiêm cấm các dự án tiềm ẩn gây ô nhiễm môi trường.

Thông tin mới nhất cho thấy, đến hết năm 2017, Việt Nam thu hút được khoảng 35 tỷ USD. Như vậy, về số lượng, so với mục tiêu thu hút FDI được Chính phủ dự kiến từ đầu năm là 10%, rõ ràng thu hút đầu tư ở khu vực FDI đã có những kết quả trên cả mong đợi. Năm 2017 là năm Việt Nam thu hút đựoc nhiều dự án “tỷ đô” và hầu hết các dự án này đều đến từ các đối tác truyền thống lớn như Hàn Quốc, Nhật Bản… Dẫn đầu danh sách các dự án lớn là Dự án đầu tư xây dựng nhà máy nhiệt điện BOT Nghi Sơn 2, tổng vốn đầu tư 2,79 tỷ USD do nhà đầu tư Nhật Bản đầu tư tại Thanh Hoá với mục tiêu thiết kế, xây dựng, vận hành và chuyển giao một nhà máy nhiệt điện đốt than, công suất (thuần) khoảng 1.200 MW. Một dự án khác cũng đến từ nhà đầu tư Nhật Bản là Dự án Nhà máy nhiệt điện BOT Vân Phong 1 với công suất tinh 1.320MW với tổng vốn đầu tư đăng ký 2,58 tỷ USD được đầu tư tại Khánh Hòa. Cũng trong năm 2017, Tập đoàn Samsung đã mở rộng đầu tư tại Việt Nam khi Dự án SamSung Display Việt Nam tại Bắc Ninh điều chỉnh tăng vốn đầu tư thêm 2,5 tỷ USD.

Thống kê cho thấy, tính đến hết tháng 11 năm 2017, tổng vốn đăng ký cấp mới, tăng thêm và góp vốn mua cổ phần của nhà ĐTNN là 33,09  tỷ USD, tăng 53,4% so với cùng kỳ năm 2016. Theo đó, Việt Nam đã thu hút được gần 2.300 dự án mới được cấp GCNĐT với tổng vốn đăng ký là 19,8 tỷ USD. Bên cạnh đó, có 1.100 lượt dự án đăng ký điều chỉnh vốn đầu tư với tổng vốn đăng ký tăng thêm xấp xỉ 8 tỷ USD. Đồng thời, có hơn 4.500 lượt góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài với tổng giá trị góp vốn là 5,29 tỷ USD, tăng 52,6% so với cùng kỳ 2016.

Theo chuyên gia về đầu tư nước ngoài Nguyễn Văn Toàn, thu hút FDI năm 2017 có sự tăng trưởng mạnh mẽ nhất trong 10 năm qua. Một trong những nguyên nhân quan trọng thúc đẩy FDI năm 2017 đạt kết quả ấn tượng xuất phát từ quyết tâm của Chính phủ trong cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, trong đó có việc cắt giảm các ngành nghề kinh doanh có điều kiện cũng như sự quyết liệt của Chính phủ trong việc cắt giảm các điều kiện kinh doanh đã tạo ra những cải cách đáng kể. Bên cạnh đó, việc cải thiện môi trường đầu tư của các địa phương cũng khá hơn rất nhiều. Bên cạnh đó, sự tăng trưởng này có sự đóng góp lớn của hoạt động mua bán sáp nhập (M&A), sở dĩ có sự tăng trưởng mạnh hoạt động nhà đầu tư nước ngoài mua bán cổ phần của các DN Việt một mặt là do các nhà đầu tư nhận thấy môi trường kinh doanh của Việt Nam tốt hơn, mặt khác bản thân các DN Việt Nam đã lớn mạnh, do đó các nước sẵn sàng mua cổ phần, liên kết với các DN này. “Nếu nội tại các DN không mạnh thì sẽ không có sự tăng trưởng trong hoạt động M&A”, ông Nguyễn Văn Toàn nhấn mạnh.

Các chuyên gia cũng cho rằng, bên cạnh nhân tố chính trị ổn định là điều kiện tiên quyết, một sự bảo đảm xuyên suốt để thúc đẩy nhà đầu tư quốc tế gia tăng đầu tư vào Việt Nam, thì môi trường đầu tư thông thoáng hơn dưới sự điều hành của Chính phủ chính là động lực thu hút nguồn vốn FDI trong thời gian qua. “Đại diện Samsung cũng nhấn mạnh, Việt Nam là một điểm đến đầu tư hấp dẫn không chỉ đối với Samsung mà còn với các nhà đầu tư nước ngoài khác bởi Chính phủ Việt Nam luôn hỗ trợ các công ty nước ngoài thông qua nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư, đưa ra các chính sách hấp dẫn nhằm thu hút vốn đầu tư và các hỗ trợ khác liên quan đến cơ sở hạ tầng. Những yếu tố này đáp ứng được những kỳ vọng và sự hài lòng của các nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam”.

Cần chính sách kết nối để thúc đẩy liên kết

Tuy nhiên, theo GS. Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội DN Đầu tư nước ngoài, tác động lan tỏa của doanh nghiệp FDI chưa được như kỳ vọng. DN Việt Nam có vị trí hạn chế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Hiện mới chỉ có khoảng 300 DN Việt Nam đủ tiêu chuẩn đáp ứng được các tiêu chí về sản xuất công nghiệp hỗ trợ (CNHT) cho các tập đoàn nước ngoài, còn lại, vẫn phụ thuộc vào khu vực FDI. Do đó, để nguồn vốn FDI đóng góp nhiều hơn vào nền kinh tế, vấn đề đặt ra là cần tăng cường liên kết giữa khu vực FDI và khu vực DN trong nước, làm sao để DN trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

GS -TSKH Nguyễn Mại cho rằng chất lượng vốn mới là quan trọng nhất và một trong những yếu tố thể hiện chất lượng vốn chính là tác động lan tỏa đến nền kinh tế. Bên cạnh đó, Chính phủ và các cơ quan quản lý cần có chính sách kết nối giữa DN trong nước với DN FDI bằng các ưu đãi thích hợp; đồng thời, hỗ trợ DN trong nước nâng cao năng lực quản trị, công nghệ, nguồn nhân lực. Khuyến khích việc nhân rộng các mô hình thành công của các doanh nghiệp FDI như Samsung… Để tác động lan tỏa của khu vực FDI đối với DN Việt Nam mở rộng, các chuyên gia cho rằng, DN Việt Nam cần phải tự tin, chủ động tiếp cận DN FDI, đầu tư đổi mới công nghệ và nguồn nhân lực. Từ đó, các DN Việt có thể tham gia vào các khâu trong chuỗi cung ứng phù hợp với trình độ. Bên cạnh đó, các DN FDI cần có chiến lược hợp tác, kết nối với DN Việt Nam, chủ động giúp DN Việt Nam nâng cao năng lực, đáp ứng đúng nhu cầu của mình và tìm ra mô hình hợp tác thích ứng với từng sản phẩm.

Lưu Hiệp

09:51:17 23-01-GMT+0700

VHDN: Năm 2017 kết thúc với những kết quả tích cực trong phát triển kinh tế, trong đó, thu hút đầu tư nước ngoài là một trong những điểm sáng ấn tượng nhất. Bên cạnh địa chính trị – kinh tế ổn định thì việc nỗ lực cải thiện môi trường kinh doanh của Chính […]