Kích hoạt sớm “lá chắn” thiên tai tại Thủy lợi Yên Lập Quảng Ninh

VHDN: Không chờ đến cao điểm mưa bão, công tác phòng, chống thiên tai năm 2026 tại Công ty TNHH MTV Thủy lợi Yên Lập Quảng Ninh đã được triển khai từ sớm, theo hướng chủ động và có trọng tâm. Từ kiện toàn bộ máy chỉ huy, hoàn thiện phương án ứng phó đến rà soát toàn diện hệ thống công trình, đơn vị đang từng bước chuyển từ thế bị động sang phòng ngừa rủi ro ngay từ đầu mùa.

Chủ động từ sớm, siết chặt từ khâu chỉ đạo

Ngay trong những tháng đầu năm, Công ty đã kiện toàn Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai năm 2026 với 20 thành viên, do Chủ tịch Công ty làm Trưởng ban. Điểm đáng chú ý không nằm ở cơ cấu, mà ở cách vận hành: nhiệm vụ được phân công cụ thể tới từng khu vực công trình trên địa bàn 35 xã, phường, đặc khu, gắn trách nhiệm cá nhân với từng điểm xung yếu.

Công ty TNHH MTV Thủy lợi Yên Lập Quảng Ninh.

Phương án phòng, chống thiên tai cũng được xây dựng theo hướng sát thực tế vận hành, đồng thời gửi tới chính quyền địa phương để phối hợp triển khai. Cách làm này giúp rút ngắn độ trễ trong xử lý tình huống – yếu tố thường quyết định hiệu quả ứng phó khi thiên tai xảy ra.

Một cán bộ kỹ thuật của Công ty cho biết, việc chuẩn bị năm nay được xác định theo tinh thần “làm trước một bước”, nhằm hạn chế tối đa tình trạng bị động khi mưa lớn, lũ dồn dập trong thời gian ngắn. Thủy lợi Yên Lập hiện đang quản lý hệ thống công trình quy mô lớn với 50 hồ chứa nước, trong đó có 20 hồ lớn. Đáng chú ý, 6 hồ vận hành bằng cửa van điều tiết như Yên Lập, Khe Giữa, Tràng Vinh, Đầm Hà Động, Khe Cát, Chúc Bài Sơn có tổng dung tích trên 330 triệu m3 – tương đương khoảng 95% tổng dung tích trữ nước toàn tỉnh.

Không chỉ đảm bảo nguồn nước tưới cho hơn 27.000 ha đất nông nghiệp, hệ thống này còn đóng vai trò “van an toàn” cho trên 20.100 ha khu dân cư, góp phần giảm áp lực ngập úng trong mùa mưa bão. Tính đến thời điểm hiện tại, tổng lượng nước trữ tại các hồ đạt khoảng 230 triệu m3, tương đương 70% dung tích thiết kế. Mức tích trữ này không chỉ đáp ứng nhu cầu sản xuất, sinh hoạt trong mùa khô, mà còn tạo dư địa linh hoạt trong điều tiết khi xuất hiện các đợt mưa lớn bất thường.

Giữ an toàn hệ thống, giảm thiểu rủi ro hạ du

Nếu như công tác chỉ đạo là “xương sống”, thì kiểm tra, bảo dưỡng công trình chính là lớp bảo vệ trực tiếp trước thiên tai. Năm 2026, toàn bộ hệ thống thiết bị, máy móc tại các công trình trọng điểm đã được kiểm tra, vận hành thử.

Tại các hồ chứa có cửa van điều tiết, hệ thống đóng mở tràn, máy phát điện dự phòng được kiểm tra kỹ lưỡng, đảm bảo vận hành ổn định ngay cả trong tình huống mất điện. Với các hồ có tràn tự do, luồng tràn được nạo vét, rà soát nhằm đảm bảo dòng chảy thông suốt khi xả lũ.

Hệ thống cống tiêu dưới đê – nơi thường phát sinh rủi ro khi mưa lớn kéo dài được đặc biệt chú trọng. Các cống vận hành bằng điện như Sông Khoai, Mai Hòa, Phương Nam… đã được kiểm tra đồng bộ từ trạm biến áp đến đường dây cấp điện. Đồng thời, phương án dự phòng cũng được thiết lập với việc tập kết các vật tư tại các vị trí trọng yếu, sẵn sàng ứng phó khi có sự cố.

Đáng chú ý, Công ty đã chủ động rà soát toàn bộ hệ thống luồng tiêu, kịp thời phát hiện các điểm chưa đảm bảo và kiến nghị địa phương phối hợp xử lý trước mùa mưa bão – một bước đi giúp giảm thiểu nguy cơ “tắc nghẽn cục bộ”, vốn là nguyên nhân gây ngập úng diện rộng.

Trong bối cảnh thời tiết ngày càng cực đoan, ranh giới giữa an toàn và rủi ro đôi khi chỉ nằm ở khâu chuẩn bị. Việc Thủy lợi Yên Lập triển khai đồng bộ các giải pháp ngay từ đầu năm cho thấy một chuyển động rõ rệt: từ tư duy ứng phó khi thiên tai xảy ra, sang chủ động phòng ngừa từ sớm. Cách tiếp cận này không chỉ giúp bảo vệ an toàn hệ thống công trình, mà còn góp phần giảm thiểu thiệt hại cho sản xuất và đời sống dân sinh. Đây là mục tiêu cốt lõi của công tác thủy lợi trong điều kiện biến đổi khí hậu ngày càng khó lường.

Khánh Huyền

(Theo Tạp chí in VHDNVN tháng 5/2026)

10:00:50 11-05-2026