Mệnh lệnh từ trái tim: Hành trình 500 ngày đêm đưa các anh trở về
Trên dải đất hình chữ S thân thương và yêu dấu, đã nhiều năm trôi qua kể từ ngày đất nước được thống nhất, nhưng những sự mất mát và nỗi đau chiến tranh vẫn còn đó. Vẫn còn hàng vạn gia đình chưa tìm được hài cốt hoặc chưa xác định được danh tính người thân đã hy sinh trong các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Nó luôn là sự khắc khoải, day dứt chưa bao giờ nguôi ngoai không chỉ của các gia đình liệt sĩ, mà còn là sự trăn trở của toàn xã hội. Đây được xem là nhiệm vụ chính trị, là mệnh lệnh từ trái tim của cả dân tộc, là hành trình tri ân cuối cùng để đưa những người con ưu tú của đất nước trở về với gia đình, với quê hương.
Thực hiện mục tiêu lịch sử: quy tập 7.000 hài cốt, hoàn thành lấy mẫu 230.000 phần mộ chưa rõ thông tin và giám định AND 18.000 mẫu từ khi phát động đến ngày 27/7/2027, trong bối cảnh địa hình chiến trường thay đổi, khí hậu và thời tiết khắc nghiệt, nhân chứng lịch sử ngày càng thưa vắng cùng áp lực về thời gian,… là nhiệm vụ cực kỳ gian khó. Đây được xem là cuộc khảo cổ khó khăn nhất, nhân văn nhất từ trước tới nay, đòi hỏi phải có quyết tâm cao cùng sự vào cuộc thực sự của cả hệ thống chính trị, của toàn dân, trong đó nòng cốt là Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, ngành Thương binh- xã hội, các nhân chứng, các nhà khoa học trong cả nước.

Ảnh minh họa
“Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” được Ban chỉ đạo quốc gia phát động ngày 15 tháng 3 năm 2026 đang được triển khai quyết liệt trên cả nước, bước đầu ghi nhận những tiến bộ tích cực, góp phần lan tỏa truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, tri ân các anh hùng liệt sĩ của dân tộc.
Để hiện thực hóa các mục tiêu lớn đó, Bộ Quốc phòng đã duy trì hoạt động của 24 đội tìm kiếm, quy tập liệt sĩ hoạt động xuyên suốt trong nước, tại Lào và Campuchia. Không có ngày nghỉ, không ngại gian khó, các cán bộ, chiến sĩ của các đội quy tập đã khắc phục mọi điều kiện khắc nghiệt để hoàn thành nhiệm vụ. Thượng tá Phạm Thành Chung, Chính trị viên Đội K53 tỉnh Quảng Ngãi, chia sẻ về hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại khu vực biên giới giữa Lào và Campuchia: “Địa bàn chúng tôi làm việc có địa hình rừng núi hiểm trở, điều kiện sống thiếu thốn, có những khu vực còn phải đối mặt với tình trạng “5 không”: không dân cư, không đường đi, không điện lưới, không sóng điện thoại, không nước sạch. Mỗi lần đi tìm kiếm, chúng tôi phải mang lương thực đủ dùng 7-10 ngày, hành quân xuyên rừng, lật từng thớ đất, viên đá để tìm dấu tích của bộ đội ta. Hết nguồn cung cấp lại quay về lấy, rồi lại tiếp tục hành trình”.
Cập nhật thông tin một số kết quả bước đầu của Chiến dịch 500 ngày đêm, Đại tá Lê Văn Sơn, Phó Cục trưởng Cục chính sách- xã hội, Tổng Cục Chính trị, Bộ Quốc phòng cho biết, về công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Quốc phòng đã tập trung tăng cường, bổ sung lực lượng, phương tiện tối đa cho nhiệm vụ quan trọng này, với sự nỗ lực cố gắng, trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ các đơn vị. Từ đầu Chiến dịch đến nay, đã tìm kiếm, quy tập được 1.150 hài cốt liệt sĩ; trong đó 226 hài cốt liệt sĩ ở trong nước, 139 hài cốt liệt sĩ tại Lào và 745 hài cốt liệt sĩ tại Campuchia và 3 mộ tập thể tại Tuyên Quang…
Về nhiệm vụ rà phá bom mìn, Bộ Quốc phòng đã thành lập 360 đội với gần 5.000 người và 1.131 trang bị phương tiện. Đến nay đã rà phá được 4.076,6 ha/22.725ha đạt 17,94%, riêng vùng lõi Vị Xuyên, Tuyên Quang đã rà phá 1.994,5ha/4.460ha đạt 44,72%, các đơn vị phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ rà phá bom mìn khu vực vùng lõi trong năm 2026.
Về công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, đến nay, 34 tỉnh, thành phố đã thành lập gần 300 tổ, đội lấy mẫu, quân số hơn 3.700 người; đồng thời đã hoàn thành tổ chức thí điểm lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, tổ chức rút kinh nghiệm. Hiện nay các địa phương đang đẩy mạnh công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ trên diện rộng với các phần mộ chưa xác định được thông tin trong các nghĩa trang liệt sĩ.
“Có thể khẳng định, dù khối lượng công việc còn rất lớn và điều kiện tìm kiếm ngày càng khó khăn, song những kết quả ban đầu cho thấy quyết tâm cao của các cấp, các ngành và địa phương trong thực hiện nhiệm vụ tri ân đặc biệt ý nghĩa này”, Đại tá Lê Văn Sơn chia sẻ.
Sức lan tỏa của chiến dịch thực sự đã thu hút sự quan tâm và tham gia của toàn xã hội. Nhiều doanh nghiệp đã tài trợ kinh phí, trang thiết bị hiện đại cho các đội quy tập; hàng ngàn tình nguyện viên là thế hệ trẻ đã tham gia rà soát hồ sơ, hỗ trợ lấy mẫu tại các nghĩa trang; hàng vạn thân nhân liệt sĩ chủ động cung cấp thông tin, tham gia lấy mẫu ADN để xây dựng cơ sở dữ liệu gen. Đặc biệt là sự đồng thuận, hỗ trợ và hợp tác có trách nhiệm của các tổ chức quốc tế, của chính phủ Lào, Campuchia và các nước có lực lượng tham chiến tại Việt Nam để thu thập thông tin về nơi hy sinh, an táng ban đầu của các liệt sĩ.
Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ đơn thuần là một chiến dịch, đó còn là thước đo lòng biết ơn của một dân tộc được sống trong hòa bình, là 500 ngày đêm khắc khoải, dốc sức, dồn lực tìm kiếm để tôn vinh các anh hùng liệt sĩ, những người đã không tiếc máu xương để bảo vệ độc lập tự do cho dân tộc. Chiến dịch 500 ngày đêm dù có chính thức chạm mốc thời gian khép lại vào dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7/2027), nhưng công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ không bao giờ dừng lại. Nó sẽ tiếp tục tiếp diễn, cho đến khi không người mẹ nào còn phải khóc thầm từng đêm, không còn một ngôi mộ nào phải mang “danh tính chưa được xác định”.
Hàng triệu triệu đồng bào ta, những người con đất Việt đang hướng về một mục tiêu chung, đó là đưa các anh trở về với tên tuổi, với quê hương và gia đình. Đây không chỉ là trách nhiệm, mà còn là tình cảm tự nhiên vốn có, là lòng biết ơn vô hạn của cả dân tộc đối với các thế hệ đã anh dũng hy sinh cho đất nước, bởi dù chưa biết rõ tên anh, nhưng chiến công của các anh đã làm nên đất nước, tên các anh đã hòa vào sông núi. Hành trình đưa các anh trở về chính là mệnh lệnh của trái tim!
Phạm Ngọc Quốc
(Theo Tạp chí in VHDNVN tháng 7/2026)
VHDN: Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh- liệt sĩ, Chiến dịch tổng lực “500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” (từ 15/3/2026 đến 27/7/2027) chính là thực hiện mệnh lệnh thiêng liêng từ trái tim đưa những người con bất tử […]