Cung không đủ cầu, doanh nghiệp thủy sản lỡ cơ hội thị trường

Thiếu nguyên liệu đầu vào cho chế biến thủy sản

Thời gian qua, nhiều sản phẩm chế biến từ thủy sản của TP. Hồ Chí Minh như surimi, cá, mực, bạch tuộc, ghẹ, cua, bột cá, hải sản khô… từng bước khẳng định vị thế trên thị trường trong và ngoài nước. Đặc biệt, giai đoạn cận Tết Nguyên đán cũng là đầu năm dương lịch luôn là thời điểm thị trường nước ngoài gia tăng đơn hàng.

Tuy nhiên, do thiếu nguyên liệu, đa số doanh nghiệp không dám ký hợp đồng lớn hoặc dài hạn. Điều này không chỉ làm giảm doanh thu mà còn khiến doanh nghiệp đánh mất cơ hội mở rộng thị trường, nhất là trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản đang có tín hiệu phục hồi.

Theo thống kê, năm 2025, TP. Hồ Chí Minh khai thác hơn 397.000 tấn thủy sản, nhưng chỉ đáp ứng khoảng 60% nhu cầu nguyên liệu cho chế biến.

Phần còn lại buộc doanh nghiệp phải tìm nguồn từ các địa phương khác, nhập khẩu từ các nước hoặc chấp nhận thu hẹp quy mô sản xuất. Nguyên nhân được xác định là do nguồn lợi thủy sản suy giảm, nhiều tàu cá phải nằm bờ vì không đủ điều kiện ra khơi, chi phí tăng cao, trong khi chất lượng nguyên liệu không đồng đều.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh, tình trạng “thiếu” nguyên liệu trong chế biến thủy sản là hệ quả của quá trình khai thác không chọn lọc kéo dài trong nhiều năm của bà con ngư dân, trong khi nguồn lợi thủy sản có dấu hiệu ngày càng suy giảm.

Giải bài toán nguyên liệu

Định hướng của ngành nông nghiệp thành phố là giảm cường lực khai thác, tăng tỷ trọng nuôi trồng, nhất là nuôi trồng ứng dụng công nghệ cao và nâng cao giá trị gia tăng trên một đơn vị sản phẩm. Việc giảm khai thác nhằm tạo điều kiện tái tạo, phục hồi nguồn lợi thủy sản, qua đó bảo đảm sự phát triển bền vững của ngành.

Những năm gần đây, thành phố đã triển khai sắp xếp, cơ cấu lại đội tàu khai thác thủy sản theo hướng giảm về số lượng, nâng cao hiệu quả. Cụ thể, số lượng tàu cá đã giảm từ hơn 6.300 chiếc vào năm 2018 xuống còn trên 4.000 chiếc ở thời điểm hiện nay.

Đối với nghề lưới kéo (nghề đánh bắt tận diệt), thành phố đã thực hiện chủ trương không đóng mới tàu nhằm hạn chế khai thác tận diệt, bảo vệ môi trường sống của các loài thủy sản, tạo điều kiện cho nguồn lợi từng bước phục hồi.

Ông Nguyễn Văn Lộc – Phó Chủ tịch Hội Thủy sản TP. Hồ Chí Minh nhận xét, tình trạng thiếu nguyên liệu đang đặt ra bài toán khó cho doanh nghiệp và gây tiếc nuối khi nhiều đơn hàng xuất khẩu không thể thực hiện.

Trong bối cảnh thị trường thủy sản ngày càng mở rộng, yêu cầu đặt ra là phải có chiến lược phát triển ngành chế biến gắn với chiến lược phát triển nguồn thủy hải sản một cách cân bằng giữa cung và cầu.

Trong dài hạn, chuyên gia đề xuất việc tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp chế biến với ngư dân, hợp tác xã và vùng nuôi trồng được xem là giải pháp quan trọng, giúp chủ động nguồn nguyên liệu, nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng tới phát triển bền vững cho ngành thủy sản TP. Hồ Chí Minh.

Nguồn: Báo Công lý