Luật Báo chí 2025: Những điểm mới quan trọng

Sáng 7/1, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước đối với 12 luật đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10. Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước, Trợ lý Chủ tịch nước Cấn Đình Tài chủ trì họp báo.

Tại buổi họp báo, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy đã giới thiệu về những điểm mới nổi bật của Luật Báo chí 2025.

Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung

Thứ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch cho biết, Luật Báo chí 2025 nhấn mạnh vị trí “Báo chí ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là báo chí cách mạng…” để khẳng định tính lịch sử, tính cách mạng của báo chí, xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại. Đồng thời, luật bổ sung quy định về quyền yêu cầu cải chính trên báo chí của công dân, đảm bảo quyền tự do báo chí của công dân quy định trong Hiến pháp.

Một trong những điểm mới nổi bật của Luật là mở rộng mô hình hoạt động và cơ chế tài chính của cơ quan báo chí. Theo đó, cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện được phép có nhiều loại hình báo chí, có cơ quan báo chí trực thuộc, được áp dụng cơ chế tài chính đặc thù và được thành lập phù hợp với Chiến lược phát triển và quản lý hệ thống báo chí do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Cơ quan báo và phát thanh, truyền hình thuộc địa phương có nhiều loại hình báo chí, sản phẩm báo chí. Cơ quan tạp chí khoa học được xuất bản nhiều tạp chí khoa học, góp phần đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Luật Báo chí 2025 mở rộng không gian hoạt động cho cơ quan báo chí trên không gian mạng, quy định rõ kênh nội dung của cơ quan báo chí trên không gian mạng, nội dung báo chí hoàn chỉnh của nền tảng số báo chí quốc gia là sản phẩm báo chí.

Nhà nước đầu tư nền tảng số báo chí quốc gia, hạ tầng dữ liệu báo chí số và phát triển nguồn nhân lực chuyển đổi số báo chí để thúc đẩy chuyển đổi số báo chí; cơ quan báo chí ngoài đăng, phát nội dung báo chí còn được tích hợp hoạt động dịch vụ trực tuyến trên báo chí.

Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, trừ nội dung về thời sự chính trị, an ninh, quốc phòng, đối ngoại. Chính phủ sẽ quy định chi tiết về liên kết trong hoạt động báo chí, minh bạch trách nhiệm, quyền lợi của các bên khi tham gia liên kết để thúc đẩy phát triển báo chí.

Luật cũng quy định đầy đủ các phương thức Nhà nước giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu và hỗ trợ cước vận chuyển, chi phí đăng tải, truyền dẫn, phát sóng để báo chí phục vụ nhiệm vụ chính trị, an ninh, quốc phòng, văn hóa, truyền thông chính sách..

Bổ sung quy định về nguồn thu mới của cơ quan báo chí, gồm: Thu từ bản quyền đọc ứng dụng tác phẩm báo chí; thu từ hoạt động tài chính và phần vốn góp vào doanh nghiệp; thu từ người có nhu cầu đăng bài nghiên cứu khoa học.

Trong đó, các cơ quan phát thanh, truyền hình được xuất khẩu nội dung phát thanh, truyền hình và cơ quan báo chí được nhập khẩu báo chí in. Chính phủ sẽ quy định điều kiện cấp phép cơ sở kinh doanh dịch vụ phát hành báo chí nhập khẩu, đảm bảo minh bạch, thúc đẩy các cơ quan báo chí, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ phát hành báo chí nhập khẩu.

Người làm việc tại cơ quan tạp chí khoa học không thuộc đối tượng xét cấp thẻ nhà báo

Luật Báo chí 2025 sửa đổi tên gọi 04 loại hình báo chí gồm: báo chí in, báo chí điện tử, phát thanh và truyền hình. Bổ sung thêm các khái niệm: Tạp chí, xuất bản báo chí trên không gian mạng, phóng viên, biên tập viên, thể loại báo chí làm cơ sở quản lý hoạt động báo chí phù hợp với thực tiễn.

Luật mới bổ sung một hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến hoạt động thông tin đối ngoại. Cụ thể: Thông tin ảnh hưởng tiêu cực đến vị thế, uy tín, hình ảnh Việt Nam; gây phương hại đến quan hệ đối ngoại, hợp tác quốc tế giữa Việt Nam và các nước, các đối tác.

Hội Nhà báo Việt Nam được giao thêm quyền kết luận hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp của người làm báo; xử lý vi phạm đạo đức nghề nghiệp của hội viên; kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý đối với vi phạm đạo đức của người làm báo không phải là hội viên, nâng cao hiệu lực, hiệu quả xử lý vi phạm đạo đức nghề nghiệp, tương xứng với vai trò, vị thế của Hội.

Chính phủ sẽ quy định chi tiết điều kiện cấp giấy phép và thu hồi giấy phép hoạt động báo chí và quy định tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm lãnh đạo cơ quan báo chí để thể chế hóa quy định của Đảng.

Đáng chú ý, luật mới bổ sung quy định những người làm việc tại cơ quan tạp chí khoa học không thuộc đối tượng xét cấp thẻ nhà báo; người chưa được cấp thẻ nhà báo khi hoạt động nghiệp vụ báo chí phải có giấy giới thiệu do cơ quan báo chí nơi công tác cấp và được thực hiện quyền, nghĩa vụ như nhà báo.

Đặc biệt, điều kiện xét cấp thẻ nhà báo lần đầu phải qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp. Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ quy định thẩm quyền tổ chức, chương trình và yêu cầu lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp.

Ngoài ra, cơ quan thường trú trong nước của cơ quan báo chí có tư cách pháp nhân; văn phòng đại diện trong nước của cơ quan báo chí không có tư cách pháp nhân; trường hợp chưa có văn phòng đại diện, cơ quan báo chí được cử không quá ba phóng viên thường trú hoạt động độc lập tại một tỉnh, thành phố.

Bên cạnh đó, Luật quy định việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động báo chí phải tuân thủ pháp luật về sở hữu trí tuệ, trí tuệ nhân tạo và đạo đức nghề nghiệp; Nhà nước đầu tư công cụ số để giám sát hoạt động báo chí trên không gian mạng.

Luật Báo chí số 126/2025/QH15 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026.

Nguồn: Báo Công lý