Mô hình kinh tế tập thể trở thành “bà đỡ” làm thay đổi diện mạo nông nghiệp tại Thanh Hóa

VHDN: Trong bối cảnh đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới đi vào chiều sâu, tỉnh Thanh Hóa đang chứng kiến một cuộc chuyển mình mạnh mẽ trong tư duy sản xuất nhờ sự dẫn dắt của các hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao. Không còn bó hẹp trong lối canh tác truyền thống, các mô hình kinh tế tập thể này đang trở thành “bà đỡ” vững chắc, góp phần thay đổi diện mạo nông nghiệp địa phương theo hướng hiện đại và bền vững.

Giai đoạn 2021-2025 ghi dấu ấn quan trọng với việc hình thành 42 mô hình hợp tác xã nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với chuỗi giá trị. Tổng kinh phí đầu tư cho các mô hình này đạt hơn 44,6 tỷ đồng, trong đó ngân sách tỉnh đóng vai trò dẫn dắt với 31,4 tỷ đồng, còn lại là nguồn vốn đối ứng hơn 13,1 tỷ đồng từ chính các hợp tác xã. Nguồn lực tài chính này đã tạo ra đòn bẩy để các đơn vị mạnh dạn chuyển dịch từ sản xuất nhỏ lẻ sang quy mô tập trung, đầu tư đồng bộ hệ thống máy móc và thiết bị hiện đại.

Sản phẩm của Hợp tác xã Mắc Ca Thành Phát, Thanh Hóa.

Hiệu quả của việc chuyển đổi số và cơ giới hóa thể hiện rõ nét qua các chỉ số kinh tế. Nhờ áp dụng tự động hóa, nhiều hợp tác xã đã cắt giảm được 15-20% chi phí nhân công và hạ giá thành dịch vụ từ 10-20%. Sự tăng trưởng không chỉ dừng lại ở việc tiết giảm chi phí mà còn nằm ở năng suất vượt trội. Trong lĩnh vực trồng trọt, công nghệ cao giúp lợi nhuận tăng từ 2 đến 3 lần so với phương thức truyền thống; đối với nuôi trồng thủy sản, giá trị sản xuất có thể đạt mức từ 2 đến 5 tỷ đồng trên 1 hecta mỗi năm.

Hiện nay, toàn tỉnh Thanh Hóa đã phát triển được 220 ha nhà màng, nhà lưới, tạo nền tảng cho 195 hợp tác xã nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao vận hành hiệu quả. Con số này chiếm hơn 24% tổng số hợp tác xã nông nghiệp toàn tỉnh, cho thấy sự lan tỏa nhanh chóng của các công nghệ tiên tiến như hệ thống tưới nhỏ giọt, cảm biến nhiệt độ, độ ẩm và quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP hay hữu cơ. Tại các địa phương như phường Đông Tiến, mô hình hợp tác xã đã chứng minh được tính ưu việt khi doanh thu và lợi nhuận tăng trưởng ổn định trên 5,5% mỗi năm, mang lại lợi nhuận hàng tỷ đồng và giải quyết việc làm ổn định cho lao động tại chỗ.

Đặc biệt, trong cấu trúc quản lý hành chính hiện đại gồm hai cấp tỉnh và xã, vai trò của các hợp tác xã càng trở nên thiết yếu. Chúng đóng vai trò là cầu nối trực tiếp, đưa các chính sách hỗ trợ từ cấp tỉnh xuống thẳng địa bàn sản xuất tại cấp xã, giúp người dân tiếp cận nhanh nhất với kỹ thuật mới. Sự kết nối này không chỉ giúp truy xuất nguồn gốc sản phẩm, đáp ứng khắt khe các tiêu chuẩn thị trường mà còn là động lực then chốt để các xã hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới nâng cao và kiểu mẫu một cách thực chất, bền vững.

Phương Giang

(Theo Tạp chí in VHDNVN tháng 1&2 – Xuân Bính Ngọ 2026)