Thái Nguyên: Toà án giải quyết đơn tố cáo có đúng quy định pháp luật?

VHDN: Tạp chí VHDNVN tiếp tục nhận được đơn của 2 chị Trang, Nhung ở Thái Nguyên phản ánh việc Toà án nhân dân tối cao có Văn bản số 19/ TANDTC-TTTA về việc chuyển đơn tố cáo của 2 chị gửi Chánh án Toà án nhân dân tỉnh Thái Nguyên giải quyết theo quy định tại Khoản 1, Điều 512, Bộ luật Tố tụng dân sự. Toà án tỉnh Thái Nguyên giải quyết bằng hình thức “lưu đơn” liệu có đúng quy định pháp luật?

VỤ ÁN XỬ NHIỀU LẦN VẪN CHƯA XONG?

Trong vụ án tranh chấp di sản thừa kế giữa nguyên đơn là cụ Vương Thị Hồ khởi kiện con dâu Bùi Thị Bích Thoa ở phường Linh Sơn, tỉnh Thái Nguyên đã qua 3 cấp Toà án với 5 lần xét xử (Toà án huyện Đồng Hỷ xử sơ thẩm, Toà án tỉnh Thái Nguyên xét xử phúc thẩm, Toà án tỉnh Thái Nguyên xét xử sơ thẩm, Toà án nhân dân cấp cao xét xử phúc thẩm huỷ án sơ thẩm, Toà án tỉnh Thái Nguyên lại xét xử sơ thẩm). Nhiều lần như vậy nhưng đến nay vụ án vẫn chưa được dừng lại bởi Bản án sơ thẩm lần thứ 2 của Toà án nhân dân tỉnh Thái Nguyên đã bị kháng cáo đến Toà phúc thẩm toà án nhân dân tối cao để xét xử lại theo thủ tục phúc thẩm. Điều quan tâm ở vụ án này nhìn từ Bản án sơ thẩm số 35/2025/DSST ngày 14/11/2025 của Toà án tỉnh Thái Nguyên đang bị kháng cáo, dư luận quan tâm đặt ra nhiều dấu hỏi cần phải được làm rõ ở án phúc thẩm lần này. Đó là, Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao đã có Án lệ hướng dẫn xét xử vụ án theo dạng này, nhưng án sơ thẩm lại “bỏ quên” không áp dụng?

Bản án số 35 thoát ly kết quả của nhiều lần xử trước, không công nhận thửa đất 710a và 710b, diện tích 1.367 m2 ông Ngọc đã được bố mẹ tặng cho từ năm 1992, đã được cấp giấy chứng nhận QSDĐ năm 1999 và ông Ngọc đã xây nhà ở cùng các công trình phụ trợ khác, xây tường bao quanh riêng biệt, sử dụng ổn định không tranh chấp với ai, nộp thuế đầy đủ từ năm 1993 đến nay. Như vậy nhà đất hoàn toàn phù hợp với từng chi tiết của Án lệ số 03/2016/ SL của Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao. Trích: “Trường hợp cha mẹ đã cho vợ chồng người con một diện tích đất và vợ chồng người con đã xây dựng nhà kiên cố trên diện tích đất đó để làm nơi ở, khi vợ chồng người con xây dựng nhà thì cha mẹ và những người khác trong gia đình không có ý kiến phản đối gì; vợ chồng người con đã sử dụng nhà, đất liên tục, công khai, ổn định và đã tiến hành kê khai đất, được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì phải xác định vợ chồng người con đã được tặng cho quyền sử dụng đất”? Trớ trêu nữa của Bản án sơ thẩm này là mặc dù thừa nhận thửa đất 709a và 709b diện tích 1.630 m2 mang tên cụ Vương Thị Hồ nằm trong khối tài sản vụ án đang thụ lý giải quyết bằng đơn khởi kiện độc lập đòi quyền lợi thừa kế là kỷ phần của bố các chị Trang, Nhung, tức ông Bùi Văn Ngọc (đã chết) để lại. Dù đã 3 lần có đơn gửi tới Toà án để đề nghị Toà ban hành Quyết định khẩn cấp tạm thời ngăn chặn việc cụ Hồ tẩu tán tài sản thông qua việc chuyển nhượng thửa đất 709a và 709b cho 3 người khác trước khi xét xử, cũng như trực tiếp đề nghị trong quá trình xét xử. Nhưng Toà vẫn “phớt lờ” tình tiết quan trọng này, công nhận việc cụ Hồ chuyển nhượng thửa đất trên là đúng pháp luật? Công nhận 3 người nhận chuyển nhượng thửa đất trên là “mua bán ngay tình”?

Qua phân tích trên, dư luận bức xúc cho rằng ở vụ án này Toà án đã “tuyên xử” nội dung này trước khi xét xử?

GIẢI QUYẾT TỐ CÁO BẰNG CÁCH ĐÙN ĐẨY TRÁCH NHIỆM?

Trong thời hạn quy định, bà Thoa và 2 chị Trang, Nhung có đơn kháng cáo Bản án số 35/2025/DSST đến Toà phúc thẩm Toà án nhân dân tối cao. Riêng 2 chị Trang, Nhung còn có đơn tố cáo Thẩm phán Lê Thị Hồng Phương tiếp tay cho cụ Vương Thị Hồ tẩu tán tài sản Toà đang thụ lý giải quyết, tước đoạt quyền lợi chính đáng của 2 chị ở thửa đất 709a và 709b là kỷ phần của bố các chị là ông Bùi Văn Ngọc (đã chết năm 2015) mà các chị được hưởng phần thừa kế thế vị. Đơn của các chị được gửi đến các cơ quan chức năng ở Toà án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao đề nghị xem xét giải quyết.

Ngày 15/01/2026, bằng Công văn số 19/TANDTC-TTTA, căn cứ quy định tại Khoản 1, Điều 512, Bộ luật Tố tụng dân sự, Toà án nhân dân tối cao chuyển đơn và các tài liệu gửi kèm theo đơn đến Chánh án Toà án nhân dân tỉnh Thái Nguyên để xem xét, giải quyết theo thẩm quyền. Tại biên bản làm việc ngày 04/3/2026, Toà án tỉnh Thái Nguyên giải thích cho chị Trang, chị Nhung: Công dân đã có đơn kháng cáo đối với Bản án dân sự sơ thẩm số 35/2025/ DSST. Hồ sơ kháng cáo đã được chuyển đến Toà án nhân dân tối cao để xem xét giải quyết theo thẩm quyền nên “lưu đơn” chờ đợi? Như vậy “quả bóng” lại tiếp tục được đẩy lên cấp trên bất chấp Công văn số 19/TANDTC-TTTA đã chỉ rõ thẩm quyền và thời hạn giải quyết theo viện dẫn tại Khoản 1, Điều 512, Bộ luật Tố tụng dân sự? Nên chăng Toà án nhân dân tỉnh Thái Nguyên cần xem xét Điều 513 về thủ tục giải quyết tố cáo được thực hiện theo quy định của pháp luật về tố cáo và Điều 514 về trách nhiệm của người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo?

PV

(Theo Tạp chí in VHDNVN tháng 4/2026)