Chuyển hóa văn hóa thành sức mạnh cạnh tranh
Trong khuôn khổ Diễn đàn Quốc gia thường niên “Văn hóa với Doanh nghiệp” năm 2026, với chủ đề “Văn hóa kinh doanh Việt Nam – Trụ cột quan trọng chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia”, tọa đàm “Đưa Khung hành động 9-4-2 vào thực tiễn – Giải pháp và hành động” đã mang đến nhiều góc nhìn thực tiễn về xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp trong giai đoạn mới.
Các ý kiến tại tọa đàm tập trung vào yêu cầu chuyển hóa những giá trị văn hóa thành chất lượng quản trị, sự gắn kết nội bộ, niềm tin, uy tín thương hiệu và lợi thế cạnh tranh. Đây cũng là vấn đề cốt lõi để Khung hành động 9-4-2 không dừng lại ở định hướng mà thực sự đi vào đời sống doanh nghiệp.
Từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp nhà nước, ông Cao Hoài Dương, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), cho rằng doanh nghiệp cũng giống như con người, chỉ khi đối mặt với khó khăn, thử thách mới thể hiện rõ bản lĩnh và cốt cách của mình.
Ông dẫn chứng, trong giai đoạn Covid-19, Petrovietnam phải đối mặt với nhiều khó khăn do thiếu hụt nguồn cung, biến động địa chính trị và những yếu tố khách quan khác. Trong hoàn cảnh đó, những giá trị văn hóa được xây dựng qua nhiều thế hệ đã phát huy hiệu quả, trở thành điểm tựa để Tập đoàn vượt khó. Đó là khát vọng, tinh thần tìm tòi sáng tạo, sự chuyên nghiệp, nghĩa tình và đoàn kết…
Theo ông Cao Hoài Dương, văn hóa doanh nghiệp không thể chỉ tồn tại trên khẩu hiệu hay các quy định mà phải được thể hiện trong hành động, đặc biệt khi doanh nghiệp đứng trước những biến động lớn. Khi các giá trị văn hóa trở thành niềm tin và cách ứng xử tự nhiên của mỗi cán bộ, người lao động, chúng sẽ tạo nên sức mạnh nội sinh, giúp doanh nghiệp vững vàng trước thử thách.
Một vấn đề đáng chú ý được ông nhấn mạnh là tính kế thừa trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp, nhất là đối với doanh nghiệp nhà nước. Các thế hệ lãnh đạo cần duy trì sự thống nhất, kế thừa trong định hướng và phương thức thực hiện, tránh tình trạng mỗi nhiệm kỳ, mỗi người đứng đầu lại có một cách làm khác nhau. Văn hóa phải được xác định là tài sản lâu dài của doanh nghiệp, cần được gìn giữ và phát triển liên tục.
Ở góc độ doanh nghiệp tư nhân, ông Nguyễn Mạnh Thản, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Ao Vua, khẳng định người lãnh đạo có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hình thành văn hóa doanh nghiệp.
Theo ông, muốn phát triển bền vững, doanh nghiệp cần cả nội lực và ngoại lực, trong đó con người là nguồn lực quan trọng nhất. Ông luôn coi người lao động là tài sản quý, cần được quan tâm, động viên và đào tạo để gắn bó, cống hiến, cùng xây dựng chất lượng dịch vụ và thương hiệu doanh nghiệp.
Người đứng đầu phải có tình yêu thương, tri thức để giải quyết những vấn đề liên quan đến người lao động, đồng thời gương mẫu trong thực hành văn hóa. Bên cạnh nỗ lực tự thân, ông Nguyễn Mạnh Thản cũng kiến nghị Nhà nước có thêm chính sách hỗ trợ, ưu đãi, động viên và khen thưởng những doanh nghiệp làm tốt công tác xây dựng văn hóa doanh nghiệp.
Không chỉ là câu chuyện nội bộ, văn hóa doanh nghiệp còn gắn chặt với năng lực hội nhập và vị thế thương hiệu Việt Nam trên thị trường quốc tế. Vì vậy, việc triển khai Khung hành động 9-4-2 cần sự phối hợp đồng bộ giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức đồng hành.
Từ góc độ xúc tiến thương mại, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), cho biết trong quá trình xúc tiến xuất khẩu, các doanh nghiệp Việt Nam có nhiều tương tác và va chạm về văn hóa với đối tác quốc tế. Thực tế cho thấy, mỗi thương hiệu được tạo dựng đều hàm chứa những giá trị văn hóa như niềm tin, trách nhiệm xã hội, trách nhiệm với môi trường, sự minh bạch và tuân thủ pháp luật.
Theo ông, sản phẩm, thương hiệu có hàm lượng văn hóa cao sẽ có khả năng tạo ra giá trị lớn hơn, thậm chí nâng cao giá bán. Vì vậy, văn hóa chính là nền tảng, là hồn cốt quan trọng của thương hiệu. Trong cạnh tranh quốc tế, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào chất lượng và giá thành sản phẩm mà còn cần xây dựng bản sắc, uy tín và những giá trị khác biệt.

Các đại biểu tham gia tọa đàm “Đưa Khung hành động 9-4-2 vào thực tiễn – Giải pháp và hành động”.
Đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, bà Nguyễn Phương Hòa, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), đánh giá Khung hành động 9-4-2 là một sáng kiến kịp thời của Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam, hưởng ứng các chủ trương của Đảng và Nhà nước.
Bà khẳng định Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ luôn đồng hành cùng Hiệp hội và doanh nghiệp, góp phần tạo môi trường thuận lợi, thúc đẩy kết nối giữa chính phủ với chính phủ, doanh nghiệp với doanh nghiệp. Đồng thời, Bộ sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan quảng bá văn hóa Việt Nam nói chung và văn hóa doanh nghiệp Việt Nam nói riêng ra thế giới.
Ở góc độ nguồn nhân lực và hội nhập, bà Nguyễn Thị Thu Huyền, Giám đốc nhân sự Tổ chức Khoa học và Chuyên gia Việt Nam toàn cầu, cho rằng khi một sản phẩm Việt Nam xuất hiện ở nước ngoài, người tiêu dùng quốc tế không chỉ đánh giá chất lượng sản phẩm mà còn nhìn nhận hình ảnh Việt Nam. Do đó, doanh nghiệp cần xây dựng hệ giá trị, bản sắc văn hóa riêng, đồng thời bảo đảm phù hợp với các chuẩn mực quốc tế để nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường.
Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, ông Hong Sun, Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nhân Hàn Quốc toàn cầu, cho biết văn hóa doanh nghiệp Hàn Quốc đặc biệt coi trọng việc xây dựng, gìn giữ uy tín và thực hiện đúng cam kết về chất lượng. Chính phủ Hàn Quốc cũng có những chính sách khuyến khích như ưu đãi tín dụng, giảm thuế, ưu tiên mua sắm công đối với doanh nghiệp làm tốt việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp.
Từ kinh nghiệm này, ông cho rằng muốn văn hóa doanh nghiệp Việt Nam vươn xa, thì không thể thiếu vai trò của Nhà nước. Những chính sách khuyến khích phù hợp sẽ tạo động lực để doanh nghiệp đầu tư nghiêm túc, lâu dài cho văn hóa, coi đây là một bộ phận thiết yếu trong chiến lược phát triển.
Thực tế và những ý kiến tại tọa đàm cho thấy, Khung hành động 9-4-2 có ý nghĩa quan trọng trong việc kết nối các chủ thể, hình thành cơ chế phối hợp và thúc đẩy các chương trình hành động cụ thể. Trong đó, doanh nghiệp là chủ thể trực tiếp thực hành; hiệp hội giữ vai trò kết nối, hỗ trợ và lan tỏa; cơ quan quản lý nhà nước kiến tạo chính sách, môi trường thuận lợi; các tổ chức, chuyên gia và đối tác quốc tế đồng hành về tri thức, kinh nghiệm và nguồn lực.
Điều quan trọng nhất là phải biến các giá trị văn hóa thành hành động cụ thể trong quản trị, sản xuất, kinh doanh và ứng xử với người lao động, khách hàng, đối tác và xã hội. Khi chữ tín được thể hiện bằng việc thực hiện cam kết, trách nhiệm được chứng minh bằng hành động, sáng tạo tạo ra giá trị mới và con người được đặt ở vị trí trung tâm, văn hóa sẽ thực sự trở thành tài sản và lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp.
Đưa Khung hành động 9-4-2 vào thực tiễn vì thế không chỉ là nhiệm vụ của riêng Hiệp hội hay cộng đồng doanh nghiệp, mà cần sự chung tay của cả hệ thống. Đó cũng là con đường chuyển hóa sức mạnh văn hóa thành sức mạnh kinh tế, xây dựng thương hiệu doanh nghiệp Việt Nam có uy tín, bản sắc và năng lực cạnh tranh quốc tế, đóng góp vào mục tiêu phát triển đất nước nhanh, bền vững và hùng cường.
Ngọc Diệp
(Theo Tạp chí in VHDNVN tháng 11/2026)
VHDN: Văn hóa doanh nghiệp, văn hóa kinh doanh không chỉ là những giá trị được tuyên bố hay chuẩn mực ứng xử nội bộ, mà phải trở thành nền tảng quản trị, tạo dựng niềm tin, uy tín và năng lực cạnh tranh. Tại tọa đàm “Đưa Khung hành động 9-4-2 vào thực tiễn […]