Thái Nguyên: Ai phải chịu trách nhiệm trong vụ án tranh chấp di sản thừa kế?

VHDN: Cụ Vương Thị Hồ khởi kiện đòi tài sản và tranh chấp di sản thừa kế với con dâu và 2 cháu nội. Toà án tỉnh Thái Nguyên xét xử sơ thẩm. Các bên kháng cáo, Toà án cấp cao tuyên huỷ án sơ thẩm, giao Toà án tỉnh Thái Nguyên xét xử lại theo thủ tục sơ thẩm. Trong khi Toà án đang thụ lý giải quyết, cụ Hồ công khai bán toàn bộ tài sản cụ đang quản lý nằm trong khối tài sản của vụ án, hòng trốn tránh trách nhiệm chia di sản thừa kế? Bản án dân sự sơ thẩm số 35/2025/ DSST của Toà án tỉnh Thái Nguyên lại bỏ qua vi phạm nghiêm trọng này?

BÁN TÀI SẢN TOÀ ĐANG GIẢI QUYẾT

Cụ Bùi Ngọc Cầu và vợ là Vương Thị Hồ, năm 1968 có mua mảnh đất diện tích khoảng 3.000 m2 tại xóm Hùng Vương, xã Linh Sơn, thành phố Thái Nguyên (cũ), tỉnh Thái Nguyên. Năm 1992 ông bà cho vợ chồng người con trai Bùi Văn Ngọc một phần diện tích đất để làm nhà ở. Vợ chồng ông Ngọc xây dựng nhà, đồng thời xây dựng hàng rào ranh giới. Năm 1996 cụ Cầu chết, năm 1999 ông Ngọc và cụ Hồ kê khai và được UBND huyện Đồng Hỷ (cũ) cấp giấy chứng nhận QSDĐ. Thửa đất của ông Ngọc số 710 a và 710b, tờ bản đồ số 6, diện tích 1367 m2. Thửa đất mang tên cụ Hồ số 709a và 709b, tờ bản đồ số 6, diện tích 1630 m2. Năm 2015 ông Ngọc chết, năm 2016 cụ Hồ khởi kiện con dâu đòi chia di sản thừa kế phần di sản của ông Ngọc để lại không có di chúc tại thửa đất 710a và 710b.

Chị Trang và chị Nhung, con gái ông Ngọc có yêu cầu độc lập đề nghị chia di sản cụ Cầu để lại tại thửa đất số 709a và 709b, diện tích 1630 m2 cụ Hồ đang quản lý, sử dụng theo Kỷ phần của ông Ngọc, 2 chị được hưởng ở hàng thừa kế thế vị? Như vậy thửa đất 709a và 709b, tờ bản đồ số 6, diện tích 1630 m2 nằm trong tài sản vụ án đang giải quyết chia di sản thừa kế.

Năm 2023, ngay sau khi Toà án nhân dân cấp cao tại Hà Nội tuyên huỷ bản án sơ thẩm chuyển hồ sơ vụ án về Toà án tỉnh Thái Nguyên xét xử lại theo quy định pháp luật. Bất chấp tài sản Toà án đang chờ giải quyết, cụ Hồ đã bán toàn bộ thửa đất này cho bà Lưu Thị Phương và 3 người khác nữa ở phường Chùa Hang, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (nay là phường Linh Sơn, tỉnh Thái Nguyên).

Thấy việc tẩu tán tài sản vụ án đang giải quyết, chị Trang và chị Nhung đã trực tiếp có 3 lá đơn gửi Chánh án Toà án nhân dân tỉnh Thái Nguyên và Thẩm phán chủ toạ phiên toà để đề nghị có biện pháp khẩn cấp tạm thời ngăn chặn, nhưng đã không được chấp nhận?

Tại phiên toà sơ thẩm ngày 14/11/2025, luật sư bảo vệ quyền lợi cho bà Thoa và 2 chị Trang, Nhung cho rằng, cụ Vương Thị Hồ đã vi phạm Điều 188 Luật Đất đai năm 2013, bán tài sản vụ án khi đang còn tranh chấp chưa giải quyết xong, đề nghị vô hiệu hợp đồng chuyển nhượng, nhưng đã không được Toà chấp nhận?

Ngoài đơn kháng cáo bản án sơ thẩm số 35/2025/DSST ngày 14/11/2025 gửi Toà phúc thẩm toà án nhân dân tối cao, chị Trang, Nhung còn gửi đơn tố cáo đến các cơ quan chức năng về việc vi phạm pháp luật của cụ bà Vương Thị Hồ và cách giải quyết không đúng pháp luật của Toà án tỉnh Thái Nguyên.

TOÀ ÁN CÓ TIẾP TAY CHO VI PHẠM?

Trong đơn tố cáo gửi Thanh tra Toà án tối cao và Cục Điều tra cơ quan Viện Kiểm sát tối cao, chị Trang và chị Nhung khẳng định việc tẩu tán tài sản là thửa đất 709a, 709b, diện tích 1630 m2 là tài sản chung của cụ Bùi Ngọc Cầu và cụ Vương Thị Hồ. Cụ Cầu chết không để lại di chúc đương nhiên 1/2 thửa đất số 709a, 709b là di sản cụ Cầu để lại để chia thừa kế theo qui định của pháp luật. Cụ Hồ tự ý chuyển nhượng tài sản này cho người khác trong khi vụ án đang giải quyết theo đơn khởi kiện của chính mình là vi phạm nghiêm trọng pháp luật hiện hành?

Thời điểm cụ Hồ chuyển nhượng thửa đất 709a và 709b là thời điểm Toà án tỉnh Thái Nguyên đã tiếp nhận hồ sơ vụ án từ toà phúc thẩm Toà án nhân dân tối cao chuyển về, hơn nữa chính Toà án tỉnh Thái Nguyên đã từng xét xử vụ án nhiều lần nên không thể không biết thửa đất 709a và 709b là tài sản đang tranh chấp của vụ án? Việc không có biện pháp khẩn cấp tạm thời theo Khoản 7-8 Điều 102 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004 sửa đổi bổ sung năm 2011: “7-Cấm chuyển dịch quyền về tài sản đối với tài sản đang tranh chấp; 8- Cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp” là vi phạm tố tụng nghiêm trọng, tước bỏ quyền lợi chính đáng của các bên đương sự?

Bản án sơ thẩm số 35/2025/ DSST ngày 14/11/2025 đã bao biện cho vi phạm của Toà bằng nhận định: “Thửa đất 709a, 709b có nguồn gốc là tài sản chung của cụ Cầu và cụ Hồ.

Việc cụ Hồ đăng ký kê khai cấp thửa đất này năm 1999 sau khi cụ Cầu chết cũng tương ứng với 1/2 QSDĐ là tài sản chung của cụ Cầu và cụ Hồ thì cụ Hồ được hưởng phần diện tích đất tại thửa 709a và 709b. Do vậy, cụ Hồ có quyền quản lý, sử dụng, được thực hiện quyền của mình”.

Chưa cần bàn đến đúng sai của việc phân chia thừa kế trong vụ án. Chỉ với nhận định của án sơ thẩm về thửa đất 709a và 709b như trích dẫn ở trên cũng đã thấy rằng Bản án số 35/2025/DSST đã vi phạm tố tụng nghiêm trọng? Vô hình trung Bản án đã “tuyên án” tài sản là thửa đất 709a và 709b thuộc về cụ Hồ trước khi vụ án được đưa ra xét xử?

PV

(Theo Tạp chí in VHDNVN tháng 3/2026)