VCCI: Doanh nghiệp tư nhân đông nhưng chưa mạnh

VCCI cho rằng, doanh nghiệp tư nhân hiện đông nhưng chưa mạnh, năng động nhưng chưa sâu, đóng góp lớn nhưng vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu còn khiêm tốn…

Khu vực kinh tế tư nhân chiếm 96,6% số doanh nghiệp đang hoạt động

Theo báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam và Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh năm 2025 của VCCI, bức tranh kinh tế tư nhân năm 2025 ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực khi số doanh nghiệp gia nhập thị trường tăng kỷ lục. Tuy vậy, khó tiếp cận vốn, chi phí không chính thức và khả năng dự báo chính sách thấp vẫn là những rào cản lớn với doanh nghiệp.

Đến cuối năm 2025, cả nước có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, tăng 6,6% so với năm 2024; số doanh nghiệp gia nhập thị trường trong năm đạt mức kỷ lục 297.500 doanh nghiệp, tăng 27,4% so với năm 2024.

Theo ông Đậu Anh Tuấn – Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI, khu vực kinh tế tư nhân đang chiếm vị thế áp đảo về số lượng khi chiếm tới 96,6% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam. Tuy nhiên, lực lượng này đông nhưng không mạnh.

Có tới hơn 80% doanh nghiệp có quy mô dưới 50 lao động và hơn 70% có mức vốn điều lệ dưới 10 tỷ đồng. Có 30,9% doanh nghiệp dự kiến tăng quy mô, trong khi có đến 54,8% chọn phương án giữ nguyên để “thăm dò”.

Doanh nghiệp tư nhân đối mặt nhiều khó khăn

Cũng theo ông Đậu Anh Tuấn, cộng đồng doanh nghiệp vẫn đang đối mặt nhiều thách thức lớn. Có đến 60,2% doanh nghiệp cho biết gặp trở ngại trong tìm kiếm khách hàng, tăng mạnh so với mức 45,3% của năm 2024 và 41% của năm 2022. 75,5% doanh nghiệp cho biết không thể vay vốn nếu thiếu tài sản bảo đảm.

Có đến 75,5% doanh nghiệp thừa nhận không thể vay vốn nếu thiếu tài sản thế chấp. Điều này cho thấy dòng vốn tín dụng vẫn chưa thực sự vận hành theo các phương án kinh doanh hay dòng tiền thực tế, khiến các doanh nghiệp có ý tưởng tốt nhưng thiếu tài sản đảm bảo rơi vào thế kẹt.

Mặt khác, chỉ có khoảng 6-8% doanh nghiệp có thể thường xuyên dự đoán thay đổi chính sách, còn 51,9% phải dựa vào mạng xã hội để tiếp cận thông tin dự thảo văn bản. Bên cạnh đó, khoảng 26% doanh nghiệp cho biết phát sinh chi phí ngoài quy định khi xin giấy phép kinh doanh, cao gần gấp ba mức trung bình khu vực.

Về đổi mới sáng tạo, theo ông Đậu Anh Tuấn, chỉ 8,8% doanh nghiệp thực hiện đổi mới sản phẩm và phần lớn (92,6%) vẫn vận hành theo mô hình chủ sở hữu kiêm quản lý gia đình, thiếu sự chuyên nghiệp hóa để bứt phá lên quy mô lớn hơn.

Báo cáo của VCCI cũng cho biết, đến cuối năm 2025, cả nước hiện có khoảng 6,1 triệu hộ kinh doanh, tạo sinh kế cho khoảng 10 triệu lao động. Điều đáng lo ngại là 81,5% hộ kinh doanh cho biết bị sụt giảm doanh thu và 73,7% chỉ còn mức lãi rất nhỏ, đủ để duy trì cuộc sống tối thiểu. Chỉ có 15,6% hộ có ý định chính thức hóa thành doanh nghiệp.

Nguyên nhân chủ yếu không phải do thiếu tiềm năng, mà bởi những lo ngại về nghĩa vụ thuế, thủ tục kế toán phức tạp và các đợt thanh tra kiểm tra đang lấn át những lợi ích của việc chuyển đổi.

Theo ông Đậu Anh Tuấn, để thúc đẩy kinh tế tư nhân vươn mình, cần khơi thông nguồn vốn qua các kênh tài chính đa dạng; nâng cao tính minh bạch và ổn định của môi trường chính sách để tạo niềm tin cho nhà đầu tư. Bên cạnh đó, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, hỗ trợ chuyển đổi số và tạo môi trường thuận lợi để hộ kinh doanh chuyển đổi bền vững.

Cần một sự đồng hành thực chất và mạnh mẽ hơn nữa từ phía chính quyền các cấp trong việc xây dựng một hệ sinh thái kinh doanh kiến tạo và minh bạch.

Nguồn: Báo Công lý

10:45:21 19-05-2026