Vững nền công nghiệp, mở rộng thương mại: Chuẩn bị dư địa tăng trưởng cho năm 2026

Năm 2025, kinh tế thế giới tiếp tục trải qua nhiều biến động phức tạp. Dù tránh được nguy cơ suy thoái trên diện rộng, song tăng trưởng toàn cầu vẫn duy trì ở mức thấp do những yếu tố bất ổn kéo dài như căng thẳng địa chính trị, xung đột vũ trang tại nhiều khu vực, xu hướng gia tăng các biện pháp bảo hộ thương mại, biến đổi khí hậu và thiên tai cực đoan. Thị trường tài chính – tiền tệ biến động mạnh, trong khi áp lực lạm phát dù đã hạ nhiệt nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt trước những biến động khó lường của giá năng lượng và giá vàng.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam bước vào năm 2025 – năm cuối thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm 2021–2025 – với quyết tâm cao độ nhằm hoàn thành các mục tiêu tăng trưởng đã đề ra. Nhờ sự chỉ đạo quyết liệt, linh hoạt của Đảng, Nhà nước và Chính phủ, cùng với việc triển khai đồng bộ nhiều quyết sách đột phá, nền kinh tế Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, trong đó lĩnh vực sản xuất công nghiệp và thương mại giữ vai trò động lực quan trọng.

Theo Báo cáo của Bộ Công Thương, tăng trưởng kinh tế năm 2025 đạt kết quả ấn tượng khi GDP cả năm tăng 8,02% so với năm trước, với xu hướng quý sau cao hơn quý trước. Quý I tăng 7,0%; quý II tăng 8,16%; quý III tăng 8,25% và quý IV tăng 8,46%. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực, khu vực công nghiệp và xây dựng chiếm 37,65% GDP, trong đó công nghiệp chiếm 31,52%; khu vực dịch vụ chiếm 42,75%; nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm 11,64%.

Sản xuất công nghiệp duy trì đà tăng trưởng cao

Năm 2025, hoạt động sản xuất công nghiệp tăng trưởng tích cực, với chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) cả năm ước tăng 9,2% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 8,2% của năm 2024. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ ngành công nghiệp chế biến, chế tạo – lĩnh vực tiếp tục giữ vai trò trụ cột, với mức tăng 10,5%.

Trong tháng 12/2025, IIP ước tăng 10,1% so với cùng kỳ, trong đó ngành chế biến, chế tạo tăng 10%; sản xuất và phân phối điện tăng 11,2%; ngành cung cấp nước và xử lý rác thải, nước thải tăng 6,3%; ngành khai khoáng tăng nhẹ 0,2%.

Nhiều ngành công nghiệp ghi nhận mức tăng trưởng hai con số so với cùng kỳ như: sản xuất xe có động cơ tăng 22,0%; sản xuất sản phẩm từ khoáng phi kim loại tăng 16,2%; sản xuất sản phẩm cao su và nhựa tăng 15,7%; sản xuất kim loại tăng 15,4%; sản xuất trang phục tăng 13,2%; sản xuất hóa chất và sản phẩm hóa chất tăng 12,4%. Một số ngành khác tăng trưởng thấp hoặc giảm, chủ yếu tập trung ở khai thác dầu khí và một số lĩnh vực khai khoáng.

Ở góc độ sản phẩm, nhiều mặt hàng công nghiệp chủ lực tăng mạnh như ô tô tăng 39,1%; thép cán tăng 17,6%; tivi tăng 17,4%; xi măng tăng 13,6%; giày dép da tăng 13,3%. Tuy nhiên, một số sản phẩm tăng thấp hoặc giảm như khí đốt tự nhiên dạng khí, bột ngọt, vải dệt từ sợi nhân tạo.

Xét theo địa phương, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng cao tại nhiều tỉnh, thành như Phú Thọ (26,4%), Ninh Bình (22,8%), Bắc Ninh (17,1%), Nghệ An (16,5%), Thanh Hóa (15,8%), Đồng Nai (15,2%). Một số địa phương có mức tăng thấp hơn bình quân chung, phản ánh sự phân hóa trong phục hồi công nghiệp giữa các vùng.

Điện, dầu khí, than và vật liệu xây dựng: Trụ đỡ quan trọng

Ngành điện năm 2025 tiếp tục bảo đảm cung ứng đủ điện cho sản xuất và tiêu dùng, đáp ứng nhu cầu phụ tải trong các khung giờ cao điểm. Tổng sản lượng điện sản xuất ước đạt trên 329,3 tỷ kWh, tăng 6,0%; điện thương phẩm đạt gần 287,9 tỷ kWh, tăng 4,9%. Đặc biệt, đến giữa tháng 12/2025, 100% hộ dân nông thôn đã được sử dụng điện lưới quốc gia, vượt tiến độ kế hoạch đề ra.

Ngành dầu khí trong bối cảnh giá dầu thế giới hạ nhiệt đã linh hoạt thích ứng, duy trì hoạt động ổn định. Dầu thô khai thác ước đạt gần 10 triệu tấn, tăng 0,7%; xăng dầu các loại đạt trên 17 triệu tấn, tăng 5,6%; LPG tăng 7,4%. Riêng sản lượng khí đốt thiên nhiên giảm do suy giảm tự nhiên của các mỏ.

Ngành than và khoáng sản tiếp tục đối mặt với thách thức từ xu hướng chuyển dịch năng lượng, song vẫn duy trì sản xuất ổn định. Sản lượng than sạch năm 2025 ước đạt trên 45,7 triệu tấn, tăng 2,5%. Giá xuất khẩu một số loại khoáng sản tăng mạnh, góp phần cải thiện hiệu quả sản xuất kinh doanh, dù tồn kho vẫn ở mức cao.

Đối với thép và vật liệu xây dựng, nhu cầu trong nước tăng mạnh nhờ đầu tư hạ tầng quy mô lớn. Sản xuất thép cán đạt trên 18,4 triệu tấn, tăng 17,6%; sản lượng xi măng đạt hơn 187 triệu tấn, tăng 13,6%. Tuy nhiên, xuất khẩu xi măng tiếp tục gặp khó do rào cản thương mại từ một số thị trường.

Xuất nhập khẩu lập kỷ lục mới

Hoạt động xuất nhập khẩu năm 2025 ghi nhận nhiều điểm sáng. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ước đạt 930,1 tỷ USD, tăng 18,2% so với cùng kỳ – mức cao nhất từ trước đến nay. Cán cân thương mại xuất siêu khoảng 20,1 tỷ USD, góp phần quan trọng vào ổn định kinh tế vĩ mô.

Kim ngạch xuất khẩu cả năm đạt 475,1 tỷ USD, tăng 17,0%. Khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục giữ vai trò chủ đạo, chiếm hơn 77% tổng kim ngạch. Đáng chú ý, mặt hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện lần đầu vượt mốc 100 tỷ USD, đạt 107,7 tỷ USD.

Xuất khẩu hàng công nghiệp chế biến chiếm khoảng 85% tổng kim ngạch, trong khi nhóm nông, lâm, thủy sản đạt 44,6 tỷ USD, tăng 14,5%. Thị trường Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, với kim ngạch đạt 153,2 tỷ USD, tăng 28,2%.

Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu năm 2025 đạt khoảng 455 tỷ USD, tăng 19,4%, chủ yếu là nguyên liệu, máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất. Nhập khẩu từ châu Á chiếm hơn 82% tổng kim ngạch nhập khẩu.

Thị trường trong nước ổn định, lạm phát được kiểm soát

Thị trường trong nước năm 2025 tiếp tục phục hồi ổn định, trở thành điểm tựa quan trọng cho sản xuất và tiêu dùng. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả năm đạt khoảng 7.008 nghìn tỷ đồng, tăng 9,2% so với cùng kỳ. Giá cả hàng hóa thiết yếu nhìn chung ổn định, không xảy ra tình trạng thiếu hàng, gián đoạn nguồn cung, kể cả trong các dịp cao điểm.

Chỉ số giá tiêu dùng bình quân năm tăng 3,31%, lạm phát cơ bản tăng 3,21%, nằm trong mục tiêu kiểm soát lạm phát mà Quốc hội đề ra.

Khẳng định vai trò điều hành của Bộ Công Thương

Những kết quả trên cho thấy vai trò quan trọng của Bộ Công Thương trong công tác điều hành, quản lý nhà nước về công nghiệp và thương mại. Bộ đã chủ động xây dựng, hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; đồng thời triển khai nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, ổn định thị trường và bảo đảm cân đối cung cầu.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục tiềm ẩn nhiều rủi ro, những kết quả đạt được trong năm 2025 là tiền đề quan trọng để ngành Công Thương cùng cả nền kinh tế bước vào giai đoạn phát triển mới với tâm thế chủ động, tự tin và bền vững hơn.

Nguồn: Báo Công lý