Khát vọng thương hiệu Việt và sứ mệnh của người chèo lái
Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10 hằng năm là dịp để xã hội nhìn nhận và khẳng định đóng góp của đội ngũ doanh nhân đối với sự phát triển kinh tế đất nước. Trong bối cảnh nền kinh tế số hội nhập sâu rộng, tiêu chí đánh giá năng lực của người lãnh đạo doanh nghiệp đã có những thay đổi căn bản. Doanh nhân thời đại mới không chỉ cần tư duy sáng tạo để xây dựng nên những thương hiệu mạnh, mà còn phải có năng lực và sự chủ động để bảo vệ các tài sản trí tuệ của mình. Nói cách khác, làm thương hiệu đã khó, việc giữ gìn và bảo tồn giá trị thương hiệu trước những biến động của thị trường lại càng đòi hỏi sự kiên định lớn hơn.
Thương hiệu là kết tinh từ nguồn lực, uy tín và năng lực đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp, đồng thời đóng góp vào vị thế của hàng hóa Việt Nam. Tuy nhiên, sự bùng nổ của không gian mạng và các sàn thương mại điện tử hiện nay đang đặt ra thách thức lớn về tình trạng xâm phạm sở hữu trí tuệ, hàng giả, hàng nhái với hình thức ngày càng phức tạp.
Thực tế này yêu cầu các doanh nghiệp không thể thụ động, mà phải có giải pháp tự bảo vệ. Bằng việc chủ động ứng dụng công nghệ và phối hợp chặt chẽ với các cơ chế pháp lý, đội ngũ doanh nhân đang khẳng định bản lĩnh hành động, từng bước thiết lập môi trường kinh doanh minh bạch và bảo vệ bền vững uy tín của thương hiệu Việt.
Thị trường thương mại điện tử và thách thức xâm phạm sở hữu trí tuệ
Sự bùng nổ của nền kinh tế số đã mở ra cơ hội bứt phá chưa từng có cho doanh nghiệp Việt Nam. Theo Báo cáo Chỉ số Thương mại điện tử Việt Nam, quy mô thị trường TMĐT nước ta đạt tới 38,5 tỷ USD, khẳng định vị thế một trong những nền kinh tế số phát triển nhanh nhất khu vực.
Tuy nhiên, sự tăng trưởng vượt bậc này cũng biến không gian mạng trở thành môi trường phát sinh nhiều phương thức xâm phạm sở hữu trí tuệ phức tạp. Hàng giả, hàng nhái không còn bày bán công khai tại các chợ truyền thống mà đã dịch chuyển mạnh mẽ lên các sàn TMĐT và nền tảng mạng xã hội xuyên biên giới dưới những hình thức tinh vi.
Báo cáo tổng kết của lực lượng Quản lý thị trường cả nước cho thấy áp lực lên chuỗi cung ứng là rất lớn. Chỉ tính riêng các vụ việc liên quan đến không gian mạng, các cơ quan chức năng đã kiểm tra 27.540 vụ, phát hiện và xử lý 23.402 vụ vi phạm về kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp. Các đối tượng vi phạm thường sử dụng hình ảnh sản phẩm chính hãng để quảng cáo nhưng giao hàng kém chất lượng, hoặc lợi dụng tính năng livestream để xóa nhòa dấu vết dòng tiền và địa chỉ kho bãi. Sức ép thanh lọc thị trường lớn đến mức khiến hơn 160.000 gian hàng TMĐT phải đóng cửa nhằm ngăn chặn làn sóng hàng hóa không minh bạch.
Nhận diện về thực trạng này, ông Trần Hữu Linh – Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước từng thẳng thắn chỉ ra rằng: “Thương mại điện tử đang là mặt trận nóng bỏng và gian nan nhất trong cuộc chiến chống hàng giả. Việc phát hiện, xử lý gặp rất nhiều rào cản do các đối tượng dễ dàng ẩn danh, xóa tài khoản ảo hoặc chia nhỏ kho hàng về các vùng nông thôn để né tránh sự kiểm tra của lực lượng chức năng”.
Đồng quan điểm dưới góc nhìn pháp lý và bảo hộ tài sản cho doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Bảy – Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ nhấn mạnh: “Hàng giả trên môi trường số không chỉ tước đoạt doanh thu trực tiếp của các thương hiệu nội địa, mà nguy hiểm hơn là làm xói mòn niềm tin của người tiêu dùng vào hàng hóa Việt Nam. Nếu doanh nhân không có ý thức chủ động xác lập quyền và bảo vệ nhãn hiệu ngay từ đầu, phần thiệt thòi lớn nhất luôn thuộc về chính doanh nghiệp”.
Rõ ràng, vấn nạn xâm phạm sở hữu trí tuệ trên môi trường số hiện nay không còn là nguy cơ xa xôi, mà đã trở thành bài toán trực diện buộc đội ngũ điều hành doanh nghiệp phải tìm lời giải để tự bảo vệ uy tín thương hiệu của mình.
Giải pháp công nghệ từ sự chủ động của doanh nghiệp
Trước những thách thức phức tạp từ môi trường số, đội ngũ doanh nhân Việt Nam đã có sự thay đổi căn bản về tư duy ứng phó. Thay vì thụ động trông chờ vào các biện pháp chế tài của cơ quan quản lý, nhiều doanh nghiệp lớn đã chủ động đầu tư nguồn lực, xem công nghệ là vũ khí tiên phong để bảo vệ tài sản trí tuệ và quyền lợi người tiêu dùng. Sự chuyển dịch này chứng minh rằng doanh nhân thời đại mới không chỉ có năng lực xây dựng thương hiệu, mà còn sở hữu tầm nhìn chiến lược trong việc tự gìn giữ và khẳng định giá trị cốt lõi của doanh nghiệp.
Một minh chứng điển hình cho sự chủ động này là Tập đoàn TH (thương hiệu TH true MILK). Nhận thức rõ nguy cơ hàng nhái có thể làm suy giảm niềm tin vào dòng sản phẩm sạch, doanh nghiệp đã đi đầu trong việc triển khai hệ thống tem chống giả tích hợp mã QR Code phủ lớp cào bảo mật, kết hợp với các giải pháp truy xuất nguồn gốc hiện đại.
Chia sẻ về tầm nhìn bảo vệ thương hiệu trong kỷ nguyên số, Anh hùng Lao động Thái Hương – Nhà sáng lập, Chủ tịch Hội đồng Chiến lược Tập đoàn TH từng khẳng định: “Chúng tôi làm ra sản phẩm bằng cái tâm và sự kiên trì đầu tư công nghệ hiện đại nhất. Vì vậy, việc bảo vệ thương hiệu cũng phải được thực hiện một cách bài bản, quyết liệt bằng khoa học công nghệ, nhằm đảm bảo người tiêu dùng luôn được tiếp cận với những giá trị thật và chất lượng thật”.
Tương tự, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) – doanh nghiệp sở hữu giá trị thương hiệu hàng tỷ USD cũng đã tìm ra lời giải công nghệ cho bài toán bảo vệ sản phẩm trên hệ thống thương mại điện tử. Vinamilk đã ứng dụng công nghệ Blockchain kết hợp với hệ thống mã hóa dữ liệu đầu cuối trên từng dòng sản phẩm. Nhờ đặc tính không thể sửa đổi của dữ liệu, dòng luân chuyển của sản phẩm từ nhà máy đến tay người tiêu dùng đều được ghi nhận theo thời gian thực, giúp doanh nghiệp nhanh chóng định vị và phân tách hàng thật – hàng giả trên các sàn số.
Dưới góc nhìn của người trực tiếp điều hành, bà Mai Kiều Liên – Tổng Giám đốc Vinamilk từng nhấn mạnh về vai trò của uy tín thương hiệu: “Thương hiệu là tài sản quý giá nhất của doanh nghiệp, được xây dựng bằng niềm tin của nhiều thế hệ người tiêu dùng. Trong mọi hoàn cảnh, doanh nghiệp phải luôn chủ động đi trước một bước để bảo vệ tài sản này. Việc minh bạch thông tin bằng công nghệ không chỉ là trách nhiệm với khách hàng mà còn là cách chúng tôi gìn giữ sức sống bền vững cho thương hiệu”.
Việc ứng dụng các giải pháp công nghệ cao đã chứng minh tính hiệu quả vượt trội, giúp giảm thiểu thiệt hại kinh tế và bảo toàn uy tín cho các thương hiệu mạnh. Quan trọng hơn, những hành động quyết liệt này khẳng định năng lực tự cường và bản lĩnh của doanh nghiệp Việt: chủ động dùng công nghệ để đối thoại và đẩy lùi vấn nạn vi phạm trên môi trường số.
Cơ chế phối hợp pháp lý tạo nền tảng vững chắc
Thực tế cho thấy, nỗ lực của từng doanh nhân sẽ không thể đẩy lùi tận gốc vấn nạn hàng giả trên môi trường số nếu thiếu đi các chế tài quản lý nhà nước đủ mạnh. Sự ra đời và đi vào thực thi của các văn bản luật mang tính bước ngoặt gần đây đã thiết lập một hành lang pháp lý nghiêm khắc, định hình mối quan hệ “kiềng ba chân” vững chắc giữa: Cơ quan quản lý nhà nước – Chủ quản nền tảng số – và doanh nghiệp bị xâm phạm.
Điểm tựa quan trọng nhất hiện nay là Luật Thương mại điện tử (chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026). Luật này đã siết chặt trực tiếp trách nhiệm pháp lý của các bên tham gia chuỗi cung ứng trực tuyến. Tại Điều 17, Luật quy định rõ các chủ quản nền tảng thương mại điện tử trung gian bắt buộc phải áp dụng biện pháp xác thực điện tử danh tính của người bán và cá nhân thực hiện hoạt động livestream bán hàng.
Cơ chế này đã loại bỏ triệt để kẽ hở “ẩn danh” vốn là nguyên nhân chính khiến hàng giả dễ dàng bùng nổ trên các sàn mạng xã hội trong thời gian qua. Đồng thời, các quy định chi tiết tại Nghị định số 248/2026/NĐ-CP cũng buộc các sàn TMĐT phải rà soát, gỡ bỏ thông tin sản phẩm vi phạm sở hữu trí tuệ trong vòng 24 giờ kể từ khi tiếp nhận yêu cầu từ cơ quan có thẩm quyền hoặc chủ thể quyền.
Song song đó, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ (chính thức có hiệu lực từ ngày 1/4/2026) tiếp tục mang lại một vũ khí pháp lý mạnh mẽ hơn cho doanh nghiệp. Điểm mới đáng chú ý tại văn bản này là việc bổ sung quy định cho phép áp dụng ngay các biện pháp khẩn cấp tạm thời như: ẩn, chặn hoặc vô hiệu hóa truy cập đối với các tài khoản, trang thông tin hoặc định danh địa chỉ Internet có hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.
Quy định này đã giải quyết được độ trễ thời gian trong xử lý hành chính trực tuyến, kịp thời khoanh vùng thiệt hại cho các thương hiệu mạnh trước khi hành vi vi phạm lan rộng.
Việc tối ưu hóa các công cụ pháp lý mới này đang được triển khai quyết liệt trên thực địa. Minh chứng là Bộ Công Thương đã ban hành kế hoạch hành động nâng cao hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ bằng biện pháp hành chính giai đoạn 2026 – 2027, đẩy mạnh phối hợp liên ngành giữa lực lượng Quản lý thị trường, Cơ quan Thuế, Công an và Hải quan để kiểm tra tận gốc các tổng kho trung chuyển của hàng giả.
Hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện không chỉ mang lại niềm tin cho đội ngũ doanh nhân mà còn tạo ra một bộ lọc thị trường nghiêm túc, buộc các bên liên quan phải thượng tôn pháp luật để cùng kiến tạo một môi trường kinh doanh minh bạch, bền vững.
Nhìn lại chặng đường phát triển, có thể khẳng định rằng việc xây dựng và bảo vệ thương hiệu quốc gia không phải là mục tiêu ngắn hạn, mà là một hành trình dài hạn đòi hỏi sự bền bỉ. Trận địa kinh tế số tuy mang đến nhiều thách thức về xâm phạm sở hữu trí tuệ, nhưng chính trong khó khăn, bản lĩnh và năng lực quản trị của đội ngũ doanh nhân Việt Nam lại càng được thể hiện rõ nét.
Chuyển từ tư duy ứng phó bị động sang thế chủ động công nghệ và dựa vào điểm tựa pháp lý, các doanh nhân đang chứng minh vị thế của những người mở đường, dẫn dắt nền kinh tế hội nhập an toàn và bền vững.
Thông điệp “doanh nhân thời đại mới không chỉ biết làm thương hiệu mà phải biết giữ thương hiệu” chính là kim chỉ nam cho sự phát triển dài hạn. Giữ thương hiệu không chỉ là câu chuyện bảo vệ doanh thu hay lợi ích cục bộ của một doanh nghiệp. Sâu sắc hơn, đó là trách nhiệm gìn giữ uy tín quốc gia, bảo vệ dòng tài sản trí tuệ của dân tộc và kiến tạo một môi trường kinh doanh minh bạch. Khi mỗi người đứng đầu doanh nghiệp đều ý thức được tầm quan trọng của việc bảo vệ thương hiệu, năng lực cạnh tranh của toàn bộ nền kinh tế Việt Nam sẽ được nâng lên một tầm cao mới.
Nhân ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, xin gửi lời tri ân và chúc mừng sâu sắc nhất đến đội ngũ doanh nhân cả nước những người đang cống hiến bằng tất cả tâm huyết và trí tuệ cho sự thịnh vượng của nước nhà. Chúc cộng đồng doanh nhân Việt Nam luôn giữ vững tinh thần tiên phong, vững tay chèo trước các biến động của thời đại số, tiếp tục nâng tầm vị thế và bảo vệ thành công những giá trị trường tồn của thương hiệu Việt trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
