Nghệ nhân Ngô Thanh Cẩn: Người lưu giữ các giá trị văn hóa tại Đền Truông Bát

VHDN: Đền Truông Bát là nơi thờ phụng Vương Nương Thánh Mẫu Lộc Hoa Công Chúa (còn gọi là đền Bà Chúa Lộc), nằm tại xã Toàn Lưu, tỉnh Hà Tĩnh. Nghệ nhân ưu tú Ngô Thanh Cẩn là người có công lớn trong việc bảo tồn và phát triển di tích lịch sử hơn 600 năm tuổi này.

Tương truyền Lộc Hoa Công Chúa là một nữ tướng tài sắc, văn võ song toàn, phò vua Lê chống giặc Minh xâm lược. Bà cầm quân chấn ải miền sơn cước cõi Nam Giao. Khi bà mất, Nhân dân vô cùng thương tiếc đã lập Am miếu thờ bà-còn gọi bà là Thánh Mẫu. Miếu thờ tọa lạc giữa thung lũng 8 ngọn núi cao, không gian yên tĩnh, thanh bình và nổi tiếng linh thiêng gắn liền với đời sống tâm linh của người dân nơi đây và du khách. Hằng năm, Đền Truông Bát mở hội vào ngày mùng 7/4 âm lịch.

Nghệ nhân Ngô Thanh Cẩn-Thủ nhang đền Truông Bát, người có công tôn tạo đền và lưu giữ các giá trị văn hóa tín ngưỡng truyền thống.

Đặc biệt trong Lễ hội Đền Truông Bát năm 2026 có chương trình Giao lưu Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt. Với sự có mặt của 20 nghệ nhân, thành đồng, thủ nhang có thành tích đặc biệt xuất sắc trong lĩnh vực bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc đến từ các tỉnh, thành phố trong cả nước. Tín ngưỡng thờ Mẫu là một tín ngưỡng dân gian thuần Việt, có lịch sử lâu đời, biến chuyển thích ứng với sự thay đổi của xã hội. Tín ngưỡng thờ Mẫu hướng đến cuộc sống thực tại của con người với ước vọng sức khỏe, tài lộc, may mắn, là một nhu cầu trong đời sống tâm linh của người Việt. Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt đã được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào ngày 1/12/2016.

Ban Tổ chức đã trao giải vàng xuất sắc cho 9 thanh đồng, trao giấy chứng nhận cho các thanh đồng, cung văn.

Nghệ nhân Ngô Thanh Cẩn hiện là thủ nhang tại đền và còn là người lưu giữ các giá trị văn hóa tại đền Truông Bát. Đặc biệt từ năm 2004 đến nay, ông đã phát tâm kêu gọi các nhà hảo tâm quyên góp để tôn tạo, xây dựng và mở rộng ngôi đền. Ông là người đóng vai trò trụ cột trong việc bảo tồn, thực hành và truyền đạt các nghi lễ, phong tục tâm linh truyền thống, như chiếc cầu nối quan trọng, kết nối thế giới tâm linh với đời sống thực tại, đồng thời truyền lửa cho các thế hệ sau. Những năm qua ngoài việc lưu giữ các nét giao lưu tín ngưỡng truyền thống, thủ nhang Ngô Thanh Cẩn còn kêu gọi trùng tu, tôn tạo lại một phần di tích. Năm 2011, đền được công nhận Di tích Lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Năm 2021, nhằm tiếp tục nâng cấp công trình, đã vận động kêu gọi xây dựng nhà cung cấm và thượng điện. Công trình được hoàn thành vào tháng 9/2023 với tổng kinh phí 11 tỷ đồng.

Nghệ nhân Võ Thị Mơ thực hiện giá đồng trong lễ khai hội chương trình Giao lưu Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ tại đền Truông Bát.

Với vai trò là một nghệ nhân, ông luôn trăn trở, tâm huyết về việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, văn hóa tín ngưỡng thờ Mẫu có lịch sử hàng ngàn năm, gắn liền với quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam.

Lê Nga

(Theo Tạp chí in VHDNVN tháng 6/2026)

08:52:28 12-06-2026