Điểm cốt lõi của Nghị quyết nằm ở việc xây dựng một cơ chế đủ mạnh để xử lý các “nút thắt” lâu nay trong khu vực DNNN, đặc biệt là những hạn chế liên quan đến quản trị, phân bổ nguồn lực và trách nhiệm giải trình. Khi những rào cản này được tháo gỡ, DNNN sẽ có điều kiện vận hành linh hoạt hơn theo cơ chế thị trường, qua đó nâng cao hiệu quả hoạt động và phát huy vai trò dẫn dắt.
Không dừng lại ở việc cải cách nội tại, Nghị quyết 79 còn đặt ra yêu cầu mới: DNNN phải đóng vai trò kiến tạo, dẫn dắt các ngành kinh tế then chốt như hạ tầng, năng lượng, logistics, tài chính. Khi các dự án quy mô lớn được triển khai đồng bộ, chúng không chỉ tạo nền tảng phát triển mà còn kích hoạt dòng vốn xã hội, lan tỏa cơ hội sang khu vực tư nhân và các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Từ “song hành” đến “liên kết hệ sinh thái”
Một trong những điểm đột phá của Nghị quyết 79 là chuyển đổi mô hình phát triển từ trạng thái các khu vực kinh tế vận hành tương đối độc lập sang một hệ sinh thái liên kết chặt chẽ. Trong đó, DNNN giữ vai trò “đầu tàu”, còn doanh nghiệp tư nhân trở thành đối tác cùng tham gia, chia sẻ giá trị trong chuỗi.
Theo các chuyên gia, đây là lần đầu tiên vai trò của doanh nghiệp tư nhân được đặt trong một cấu trúc liên kết mang tính hệ thống, thay vì chỉ tồn tại song song với khu vực nhà nước. Điều này mở ra cơ hội để doanh nghiệp tư nhân không chỉ dừng lại ở vai trò cung ứng, mà có thể tham gia sâu hơn vào các dự án lớn, thậm chí trở thành đối tác chiến lược.
Các cơ chế như đấu thầu minh bạch, hợp tác công – tư (PPP) hay yêu cầu “mở” hệ sinh thái của DNNN được xem là những công cụ quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu này. Khi các “cánh cửa” được mở rộng, doanh nghiệp tư nhân sẽ có thêm không gian để phát triển, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh.
Đặc biệt, trong bối cảnh kinh tế số và kinh tế xanh đang trở thành xu thế toàn cầu, nhu cầu về các chính sách hỗ trợ mang tính cộng hưởng ngày càng rõ nét. Doanh nghiệp trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng cho rằng cần có cơ chế tín dụng ưu tiên cho các dự án xanh, chuyển đổi số; đồng thời xây dựng khung pháp lý linh hoạt cho các mô hình mới như fintech, ngân hàng số và đổi mới sáng tạo.
Sự cải thiện về môi trường pháp lý cũng được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện cho hệ thống ngân hàng tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị, cung cấp nguồn vốn trung và dài hạn cho các dự án hạ tầng, công nghệ và sản xuất quy mô lớn. Qua đó, vai trò của ngân hàng không chỉ dừng ở cung ứng vốn, mà còn trở thành một mắt xích trong hệ sinh thái phát triển.
“Mở đường” cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi giá trị
Ở góc độ doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu, Nghị quyết 79 được đánh giá là cơ hội để tái cấu trúc các chuỗi giá trị, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp. Khi DNNN nâng chuẩn quản trị, đầu tư vào hạ tầng và công nghệ, khu vực tư nhân có thể tận dụng lợi thế về thị trường, tính linh hoạt để xây dựng các chuỗi cung ứng quy mô lớn, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
Một trong những yếu tố then chốt là hiện đại hóa hệ thống hạ tầng logistics, cảng biển và kho bãi. Đây được xem là “điểm nghẽn” lớn của doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam khi chi phí logistics vẫn ở mức cao, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh. Nếu các doanh nghiệp hạ tầng Nhà nước được cải cách theo hướng minh bạch, ứng dụng công nghệ và vận hành hiệu quả, chi phí này có thể giảm đáng kể, tạo dư địa cho doanh nghiệp đầu tư vào chất lượng và giá trị gia tăng.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa, Nghị quyết 79 mở ra không gian phát triển rộng hơn khi họ có cơ hội tham gia vào các chuỗi giá trị do DNNN dẫn dắt. Từ các lĩnh vực như logistics, công nghiệp hỗ trợ, công nghệ, năng lượng đến nông nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nhỏ và vừa đều có thể tìm thấy vị trí nếu đáp ứng được yêu cầu về năng lực.
Tuy nhiên, cơ hội cũng đi kèm với thách thức. Khi DNNN nâng chuẩn quản trị, công nghệ và minh bạch, các doanh nghiệp đối tác cũng buộc phải thay đổi tương ứng. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp nhỏ và vừa phải cải thiện toàn diện về quản trị, tài chính, nhân lực, chuyển đổi số, tiêu chuẩn môi trường và khả năng tuân thủ.
Các chuyên gia cho rằng, để Nghị quyết 79 phát huy hiệu quả, cần đặt trong mối liên kết với các chính sách phát triển kinh tế tư nhân. Khi khu vực nhà nước đóng vai trò “đầu kéo”, thì khu vực tư nhân cần được hỗ trợ để nâng cao năng lực tham gia. Chỉ khi hai yếu tố này vận hành đồng bộ, mới có thể hình thành một hệ sinh thái phát triển có tính lan tỏa và sức cạnh tranh cao.
Có thể thấy, Nghị quyết 79 không chỉ tác động đến một khu vực riêng lẻ, mà đang định hình lại cách thức vận hành của toàn bộ nền kinh tế. Nếu được triển khai hiệu quả, đây sẽ là nền tảng để Việt Nam xây dựng các chuỗi giá trị có chiều sâu, nâng cao nội lực và từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
