Tinh dầu hồi Nông Văn Tú: Hơn bốn thập kỷ giữ hương rừng xứ Lạng, nâng tầm đặc sản Việt

VHDN: Từ một lò chưng cất thủ công đỏ lửa giữa vùng hồi Văn Quan, ông Nông Văn Tú đã dành hơn 40 năm gắn bó với nghề sản xuất tinh dầu, bền bỉ gìn giữ giá trị của loài cây được ví như “vàng xanh” của xứ Lạng. Không ngừng đổi mới công nghệ, xây dựng thương hiệu và nâng cao chất lượng sản phẩm, ông đã đưa tinh dầu hồi, từ một sản phẩm truyền thống địa phương trở thành sản phẩm OCOP tiêu biểu, từng bước chinh phục những thị trường khó tính trên thế giới.

Hành trình ấy không chỉ là câu chuyện phát triển kinh tế gia đình mà còn là minh chứng cho khát vọng nâng tầm nông sản Việt bằng trí tuệ, bản lĩnh và tình yêu quê hương.

Giữa những cánh rừng hồi bạt ngàn của huyện Văn Quan (cũ), thủ phủ cây hồi lớn nhất tỉnh Lạng Sơn, cái tên Nông Văn Tú từ lâu đã trở nên quen thuộc với người dân địa phương. Hơn bốn thập kỷ qua, người đàn ông sinh năm 1960 đã dành trọn tâm huyết cho nghề chưng cất tinh dầu, một nghề truyền thống gắn liền với sinh kế của nhiều hộ dân nơi đây.

Nhắc về những ngày đầu lập nghiệp, ông Tú vẫn nhớ như in những đêm thức trắng bên bếp lửa để duy trì nhiệt độ cho các mẻ chưng cất, khi ấy công nghệ còn lạc hậu, mọi công đoạn đều phụ thuộc vào sức người. Khói bếp, mùi mồ hôi và những giọt tinh dầu đầu tiên chính là ký ức không thể phai mờ về một thời gian khó.

Tuy nhiên, chính từ những vất vả ấy đã hun đúc trong ông khát vọng đổi mới. Ông hiểu rằng muốn nâng cao giá trị cây hồi và đưa sản phẩm đi xa hơn, cần phải thay đổi tư duy sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ và xây dựng thương hiệu bài bản.

Bước ngoặt lớn đến vào cuối năm 2019 khi ông quyết định đầu tư gần 1 tỷ đồng xây dựng hệ thống chưng cất tinh dầu hồi bằng nồi hơi áp suất sử dụng điện. Đây được xem là quyết định táo bạo đối với một cơ sở sản xuất nông nghiệp ở vùng núi thời điểm đó.

Sự chuyển đổi này đã mang lại hiệu quả vượt trội. Nếu trước đây việc chưng cất phụ thuộc hoàn toàn vào lao động thủ công, tiêu tốn nhiều nhiên liệu và khó kiểm soát chất lượng thì nay toàn bộ quy trình vận hành theo hướng hiện đại, ổn định và an toàn hơn. Mỗi mẻ chưng cất kéo dài khoảng 48 giờ có thể thu được từ 50 đến 60kg tinh dầu nguyên chất, giúp cơ sở đạt sản lượng từ 12 đến 14 tấn mỗi năm.

Điều làm nên giá trị khác biệt của sản phẩm không chỉ nằm ở công nghệ sản xuất mà còn ở nguyên liệu đặc biệt. Hoa hồi được thu hái từ vùng nguyên liệu Văn Quan, nơi nổi tiếng với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng lý tưởng tạo nên hàm lượng tinh dầu cao cùng hương thơm đậm đà đặc trưng. Đây cũng là khu vực thuộc vùng chỉ dẫn địa lý hoa hồi Lạng Sơn được bảo vệ trên toàn quốc.

Tinh dầu hồi Nông Văn Tú sở hữu mùi hương nồng ấm, tinh khiết và hàm lượng hoạt chất tự nhiên cao, được ứng dụng rộng rãi trong ngành dược phẩm, thực phẩm, mỹ phẩm, hương liệu và chăm sóc sức khỏe. Sản phẩm đáp ứng yêu cầu khắt khe về chất lượng, an toàn và truy xuất nguồn gốc, tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

Sản phẩm của Cơ sở sản xuất Nông Văn Tú được bình chọn là sản phẩm người tiêu dùng yêu thích năm 2022 và lọt vào tốp 50 sản phẩm Sao Vàng Đất Việt năm 2024. Mới đây Cơ sở tiếp tục được vinh danh với giải thưởng “Thương hiệu vàng chất lượng quốc tế”.

Từ một sản phẩm địa phương, tinh dầu của ông Nông Văn Tú hiện đã có mặt tại nhiều thị trường quốc tế như: Mỹ, Bỉ, Hà Lan, Ấn Độ, các nước Đông Âu, góp phần khẳng định vị thế cây hồi Lạng Sơn trên bản đồ nông sản thế giới.

Thùy Dương

(Theo Tạp chí in VHDNVN tháng 6/2026)

15:16:22 09-06-2026