“Hàng hiệu” giá vài trăm nghìn đồng
Tại một cửa hàng thời trang được phóng viên khảo sát, hàng chục mẫu giày, dép mang logo, tên và họa tiết gợi liên tưởng đến các thương hiệu nổi tiếng được bày bán công khai.
Trên các kệ, sản phẩm đủ kiểu dáng, từ dép đi hằng ngày đến giày thể thao. Nhiều mẫu sử dụng logo, họa tiết quen thuộc của Adidas, Nike, Gucci, Dior… Người mua có thể trực tiếp xem, thử và lựa chọn như những mặt hàng thời trang thông thường.
Điểm chung dễ nhận thấy là mức giá khá thấp. Theo khảo sát của phóng viên, các mẫu dép mang kiểu dáng, logo hoặc họa tiết gợi liên tưởng đến Crocs, Gucci… được chào bán với giá từ hơn 100.000 đồng đến khoảng 300.000 đồng/đôi. Trong khi đó, nhiều mẫu giày mang dấu hiệu nhận diện của các thương hiệu nổi tiếng cũng chỉ có giá trên dưới 500.000 đồng/đôi.
“Hàng hiệu” vài trăm nghìn đồng bán công khai trên Facebook
Tại một tài khoản Facebook chuyên bán sỉ, lẻ túi xách và phụ kiện, phóng viên ghi nhận hàng loạt sản phẩm từ túi, khăn choàng đến áo khoác sử dụng logo, họa tiết quen thuộc của nhiều nhãn hiệu quốc tế.
Một số mặt hàng được chụp cùng hộp, túi, thẻ và bao bì in tên thương hiệu. Theo thông tin người bán cung cấp, giá chủ yếu dao động từ vài trăm nghìn đồng đến trên dưới 1 triệu đồng.
Tại một trang Facebook kinh doanh phụ kiện khác, hàng loạt mẫu thắt lưng cũng được giới thiệu trực tiếp bằng tên các thương hiệu thời trang xa xỉ.
Khi phóng viên liên hệ hỏi mua, người bán báo mẫu “thắt lưng Loewe cao cấp” giá 425.000 đồng, “thắt lưng LV” giá 395.000 đồng; một số mẫu khác được chào bán ở mức 375.000–395.000 đồng.
Khách mua từ 4 sản phẩm được giảm thêm 5%. Với đơn gồm 5 món mà phóng viên khảo sát, tổng giá ban đầu là 1,965 triệu đồng, sau ưu đãi còn 1,865 triệu đồng và được miễn phí vận chuyển. Tính bình quân, mỗi sản phẩm chưa đến 400.000 đồng.
Từ cửa hàng trực tiếp đến Facebook, những món đồ mang dấu hiệu của các thương hiệu có giá trị cao lại được bán với mức giá khá dễ tiếp cận. Với kênh trực tuyến, khách chỉ cần chọn mẫu qua hình ảnh, nhắn tin, cung cấp địa chỉ và nhận hàng.
Giá rẻ kéo người mua
Theo ông Nguyễn Hải Đại, Giám đốc Công ty TNHH Gota Group, từ kinh nghiệm vận hành gian hàng thương mại điện tử, giá, cách quảng cáo và thói quen mua sắm trực tuyến đều tác động đến quyết định của khách hàng. Trong đó, giá rẻ là yếu tố chính.
Những mặt hàng có dấu hiệu nhái thường rẻ hơn nhiều so với hàng chính hãng, đánh trúng tâm lý muốn sở hữu món đồ có kiểu dáng, công năng tương tự nhưng không phải bỏ ra khoản tiền lớn. Cùng với đó, hình ảnh, từ khóa, tên gọi và cách mô tả sản phẩm có thể khiến khách hàng nhanh chóng liên tưởng đến những nhãn hiệu quen thuộc.
Theo ông Đại, một bộ phận người tiêu dùng dù biết sản phẩm không phải hàng chính hãng vẫn lựa chọn vì giá rẻ, mẫu mã và công năng phù hợp. Nhu cầu này vô hình trung tạo “đất sống” cho hàng nhái, khiến việc kiểm soát càng khó khăn.
Thói quen mua sắm trực tuyến cũng tác động đến quyết định của khách hàng. Không ít người quan tâm trước tiên đến giá, hình ảnh, mẫu mã, lượt bán và đánh giá của người mua trước, trong khi thông tin về nguồn gốc, xuất xứ chưa được kiểm tra kỹ.
Khó ngăn hàng nghi nhái “tái xuất”
Theo ông Nguyễn Hải Đại, thách thức lớn trong kiểm soát hàng hóa trên môi trường trực tuyến là tốc độ thay đổi của người bán. Sau khi một sản phẩm bị xử lý, họ có thể đổi tên, hình ảnh, từ khóa hoặc chuyển sang gian hàng khác.
“Sàn không chỉ phải phát hiện sản phẩm vi phạm mà còn phải nhận diện được cả hành vi và mối liên hệ phía sau sản phẩm đó”, ông Đại cho biết.
Nếu chỉ xóa từng sản phẩm hoặc khóa từng gian hàng, việc xử lý khó triệt để. Theo ông Đại, hệ thống kiểm soát cần nhận diện mối liên hệ giữa người bán, sản phẩm, hình ảnh, nội dung, từ khóa và hành vi tái phạm, đồng thời bảo đảm không ảnh hưởng đến các nhà bán hàng hợp pháp.
Khảo sát tại cửa hàng và trên mạng xã hội cho thấy, người mua không khó tiếp cận những món đồ mang dấu hiệu của các thương hiệu nổi tiếng với giá vài trăm nghìn đồng. Tuy nhiên, mức giá thấp cũng đặt ra câu hỏi về nguồn gốc và tính xác thực của hàng hóa.
Với những sản phẩm sử dụng tên, logo, họa tiết của thương hiệu nổi tiếng nhưng có giá thấp bất thường, người tiêu dùng cần kiểm tra thông tin người bán, nguồn gốc, hóa đơn, chứng từ trước khi quyết định mua.
Khi một bộ phận khách hàng vẫn chấp nhận lựa chọn sản phẩm có hình thức giống hàng hiệu để đổi lấy mức giá rẻ, thị trường hàng nhái vẫn còn sức cầu. Vì vậy, kiểm soát nhóm hàng này không chỉ là phát hiện, gỡ bỏ từng sản phẩm mà còn cần ngăn chặn hành vi tái diễn, đồng thời nâng cao nhận thức của người tiêu dùng.
