Văn hóa xin lỗi: Thước đo bản lĩnh và trách nhiệm của doanh nghiệp

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm lại đình Tân Trào, ngày 20-3-1961. Ảnh: Tư liệu
Lịch sử dân tộc đã ghi nhận Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là một trong những mốc son chói lọi nhất, đập tan xiềng xích phong kiến, thực dân, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sức mạnh cốt lõi làm nên thắng lợi vĩ đại ấy chính là lời hiệu triệu “đem sức ta mà tự giải phóng cho ta” của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đó là biểu tượng cao đẹp của tinh thần tự lực, tự cường, tự quyết định vận mệnh dân tộc bằng lòng yêu nước và sức mạnh đại đoàn kết.
Ngày nay, trước bước ngoặt phát triển mới của đất nước, tinh thần “tự lực, tự cường” ấy tiếp tục được chuyển hóa mạnh mẽ vào tư duy và hành động của đội ngũ doanh nhân Việt Nam. Nếu năm 1945, cha ông đấu tranh giành độc lập dân tộc, thì hôm nay doanh nghiệp chính là những “chiến sĩ” trên mặt trận kinh tế, góp phần xây dựng nền kinh tế tự chủ, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Gần bốn thập kỷ đổi mới đã chứng kiến sự lớn mạnh vượt bậc của khu vực kinh tế tư nhân. Từ những cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, đến nay đội ngũ doanh nghiệp, doanh nhân đã đóng góp khoảng 50% GDP, 85% tổng số lao động và hơn 40% tổng vốn đầu tư toàn xã hội. Những con số ấy là minh chứng sinh động cho việc vận dụng tinh thần Cách mạng Tháng Tám vào công cuộc phát triển đất nước: lấy nội lực làm nền tảng, lấy tự cường làm động lực để đưa đất nước thoát nghèo và hướng tới mục tiêu phát triển hùng cường.
Tinh thần cốt lõi của Cách mạng Tháng Tám còn là sự chủ động, nhạy bén nắm bắt thời cơ và quyết đoán hành động. Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, thời cơ lịch sử ấy chính là cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu. Để không rơi vào bẫy thu nhập trung bình, doanh nghiệp Việt không thể mãi gia công, khai thác tài nguyên thô hay dựa vào lợi thế lao động giá rẻ. Tinh thần “chủ động tiến công” hôm nay phải được thể hiện bằng khát vọng chinh phục công nghệ lõi, tiên phong chuyển đổi số và vươn lên ở những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao. Tiêu biểu có thể kể đến Vingroup, Viettel, FPT…
Từ một doanh nghiệp bất động sản, Vingroup đã thực hiện bước chuyển mình mang tính lịch sử sang công nghiệp công nghệ cao với thương hiệu xe điện VinFast. Không chọn con đường dễ dàng, VinFast chủ động đầu tư hàng tỷ USD xây dựng tổ hợp nhà máy hiện đại, làm chủ công nghệ pin và phần mềm vận hành ô tô điện, ghi dấu ấn tại thị trường Bắc Mỹ và châu Âu. Trong lĩnh vực công nghệ thông tin, FPT từng bước khẳng định vị thế trí tuệ Việt khi tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, cung ứng dịch vụ chuyển đổi số cho nhiều tập đoàn thuộc danh sách Fortune 500. Đặc biệt, việc FPT cùng một số doanh nghiệp viễn thông lớn như Viettel chủ động tham gia ngành công nghiệp bán dẫn là bước đi chiến lược nhằm nâng cao tính tự chủ của nền công nghiệp công nghệ cao Việt Nam.
Sự dấn thân của những cánh chim đầu đàn đã chứng minh rằng, với khát vọng và ý chí quyết tâm, doanh nghiệp Việt hoàn toàn có đủ năng lực làm chủ những công nghệ phức tạp, đưa sản phẩm “Make in Vietnam” cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường quốc tế.
Nếu Cách mạng Tháng Tám mang lại sự đổi đời về chính trị cho dân tộc, thì cuộc cách mạng kinh tế trong kỷ nguyên mới hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và nhân văn. Chuyển dịch xanh và thực hành các tiêu chuẩn ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị) không còn là lựa chọn mang tính khuyến khích mà đã trở thành điều kiện sống còn của doanh nghiệp khi bước ra thị trường quốc tế.
Thấm nhuần tinh thần trách nhiệm với đất nước, nhiều doanh nghiệp Việt đã chủ động xây dựng mô hình tăng trưởng xanh. Điển hình là Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) với hệ thống trang trại đạt chuẩn trung hòa carbon (Net Zero) đầu tiên tại Việt Nam. Doanh nghiệp không chỉ tối ưu quy trình sản xuất bằng năng lượng tái tạo và kinh tế tuần hoàn mà còn khẳng định giá trị thương hiệu gắn với bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp dệt may như Tập đoàn Dệt may Thành Công (TCM) hay TNG cũng liên tục cải tiến mô hình nhà máy xanh, đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về giảm phát thải của Liên minh châu Âu (EU) và Hoa Kỳ.
Song hành với đổi mới mô hình kinh doanh là sự chuyển biến về đạo đức và văn hóa doanh nghiệp. Đại hội đại biểu toàn quốc và các văn kiện của Đảng luôn nhấn mạnh yêu cầu xây dựng đội ngũ doanh nhân có đạo đức, văn hóa, tinh thần phụng sự Tổ quốc. Từ khi Thủ tướng Chính phủ phát động “Cuộc vận động xây dựng Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam”, Hiệp hội Phát triển văn hóa doanh nghiệp Việt Nam triển khai Bộ tiêu chí Văn hóa kinh doanh Việt Nam; gần đây, VCCI triển khai hệ quy tắc đạo đức doanh nhân và khởi động chương trình chiến lược đào tạo thế hệ CEO Việt Nam kỷ nguyên mới phối hợp với các tổ chức quốc tế hàng đầu. Đây chính là sự chuẩn bị căn cơ về nguồn lực con người cho giai đoạn phát triển mới. Doanh nghiệp phát triển bền vững phải biết đặt lợi ích của khách hàng, người lao động và cộng đồng vào vị trí trung tâm. Sự liêm chính và minh bạch trong kinh doanh ngày nay chính là nền tảng tạo dựng niềm tin và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Một bài học lớn khác mà Cách mạng Tháng Tám để lại là sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Trong nền kinh tế thị trường, không doanh nghiệp nào có thể phát triển bền vững nếu đi một mình. Tinh thần đoàn kết hôm nay được cụ thể hóa bằng sự liên kết giữa các tập đoàn lớn với hệ sinh thái hàng nghìn doanh nghiệp nhỏ và vừa trong chuỗi cung ứng. Sự đồng lòng ấy tạo nên “lá chắn” vững chắc trước những biến động của kinh tế thế giới. Điển hình là sự phối hợp giữa các doanh nghiệp logistics, nông nghiệp công nghệ cao và công nghệ thông tin đã góp phần đưa nông sản Việt thâm nhập sâu hơn vào các chuỗi bán lẻ toàn cầu. Chính sức mạnh cộng hưởng đó đã giúp giá trị thương hiệu quốc gia Việt Nam liên tục thăng hạng trên các bảng xếp hạng uy tín quốc tế.
Đúng như lời kêu gọi của Chính phủ, sự đồng hành giữa cộng đồng doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước sẽ là động lực quan trọng đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình, hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045.
Hào khí mùa Thu năm 1945 vẫn là ngọn lửa soi đường cho thế hệ doanh nhân hôm nay. Bước vào kỷ nguyên mới với những thời cơ và thách thức chưa từng có, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy tinh thần tự lực, đổi mới sáng tạo và khát vọng cống hiến, cùng cả nước đưa kinh tế Việt Nam bứt phá mạnh mẽ, tự tin tiến vào kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.
Phạm Ngọc Quốc
(Theo Tạp chí in VHDNVN tháng 8/2026)
VHDN: Hơn tám thập kỷ trôi qua, bài học về ý chí tự lực, tự cường và tinh thần đại đoàn kết của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 vẫn vẹn nguyên giá trị thời đại. Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên mới, thế hệ doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam đang […]